عفونت واژن چیست؟ علائم، انواع و روش‌های درمان

عفونت واژن یکی از مشکلات شایع سلامت زنان است که ممکن است با تغییر ترشحات، خارش، سوزش، بوی نامطبوع یا احساس ناراحتی در ناحیه تناسلی همراه باشد. بااین‌حال، هر نوع خارش، ترشح یا سوزشی به معنای عفونت نیست. حساسیت به شوینده‌ها، خشکی واژن، تغییرات هورمونی و بعضی بیماری‌های پوستی نیز می‌توانند علائمی شبیه عفونت ایجاد کنند.

عفونت قارچی، واژینوز باکتریایی و تریکومونیازیس از علت‌های مهم علائم واژینال هستند، اما درمان هرکدام متفاوت است. به همین دلیل، انتخاب دارو فقط براساس رنگ ترشحات یا تجربه قبلی ممکن است باعث درمان اشتباه و ادامه‌دارشدن علائم شود. در این مقاله از کلینیک باروری پویش، علائم، انواع، روش تشخیص، درمان و راه‌های پیشگیری از عفونت واژن را بررسی می‌کنیم.

عفونت واژن در یک نگاه

عفونت یا التهاب واژن ممکن است با علائمی مانند تغییر رنگ، بو یا مقدار ترشحات، خارش، سوزش، قرمزی، درد هنگام ادرار یا ناراحتی هنگام رابطه همراه باشد. نوع ترشحات می‌تواند سرنخی درباره علت مشکل باشد، اما به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست.

درمان عفونت واژن به علت آن بستگی دارد. دارویی که برای عفونت قارچی استفاده می‌شود، برای واژینوز باکتریایی یا تریکومونیازیس مناسب نیست. همچنین اگر علت علائم حساسیت، خشکی یا یک بیماری پوستی باشد، مصرف خودسرانه داروهای ضدقارچ یا آنتی‌بیوتیک کمکی نخواهد کرد.

چه زمانی باید سریع‌تر به پزشک مراجعه کنید؟

در موارد زیر بهتر است بررسی پزشکی را به تعویق نیندازید:

• تب، لرز یا احساس بیماری عمومی
• درد لگن یا پایین شکم
• خونریزی یا لکه‌بینی غیرعادی
• زخم، تاول یا ضایعه غیرمعمول
• ترشحات بدبو همراه با درد
• بروز علائم در دوران بارداری
• اولین تجربه خارش، سوزش یا ترشحات غیرعادی
• شروع علائم پس از رابطه با شریک جدید
• باقی‌ماندن علائم پس از درمان
• تکرارشدن عفونت در فاصله‌های کوتاه

شباهت علائم علت‌های مختلف باعث می‌شود شرح حال به‌تنهایی همیشه برای تشخیص کافی نباشد. معاینه و آزمایش ترشحات در بعضی بیماران برای انتخاب درمان مناسب ضروری است.

چه زمانی احتمال عفونت قارچی، باکتریایی یا تریکومونیازیس بیشتر است؟

جدول زیر فقط برای شناخت اولیه علائم است و جای تشخیص پزشک را نمی‌گیرد:

چه علائمی نیاز به مراجعه سریع به پزشک دارند؟

اگر هر کدام از علائم زیر را دارید، بهتر است مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید:

• اولین بار است که چنین علائمی را تجربه می‌کنید.
• باردار هستید.
• ترشحات سبز، زرد، خاکستری، خونی یا بسیار بدبو دارید.
• درد لگن، تب، لرز یا ضعف عمومی دارید.
• علائم بعد از درمان بهتر نشده یا دوباره برگشته‌اند.
• احتمال بیماری مقاربتی وجود دارد.
• هنگام ادرار یا رابطه جنسی درد شدید دارید.
• لکه‌بینی یا خونریزی غیرعادی دارید.

در منابعی مانند NHS نیز تأکید شده است که علائم ممکن است فقط یک حدس اولیه درباره علت بدهند و نباید صرفاً بر اساس علائم، خودتشخیصی و خوددرمانی انجام شود.

عفونت واژن چیست؟

اصطلاح «عفونت واژن» معمولاً برای توصیف بیماری‌هایی استفاده می‌شود که در اثر رشد بیش از حد قارچ‌ها، تغییر تعادل باکتری‌های طبیعی یا انتقال بعضی میکروارگانیسم‌ها به وجود می‌آیند.

واژن به‌طور طبیعی محل زندگی مجموعه‌ای از میکروارگانیسم‌هاست. وجود این میکروارگانیسم‌ها در حالت متعادل به حفظ سلامت محیط واژن کمک می‌کند. تغییر این تعادل ممکن است احتمال بروز مشکلاتی مانند واژینوز باکتریایی یا رشد بیش از حد قارچ را افزایش دهد.

تفاوت عفونت واژن با واژینیت چیست؟

واژینیت به معنای التهاب واژن است. عفونت یکی از علت‌های واژینیت محسوب می‌شود، اما همه موارد واژینیت عفونی نیستند.

موارد زیر نیز ممکن است باعث التهاب، خارش یا سوزش شوند:

• حساسیت به صابون و شوینده‌های معطر
• استفاده از اسپری‌ها یا محصولات بهداشتی محرک
• خشکی واژن
• کاهش هورمون استروژن
• بعضی بیماری‌های پوستی
• تحریک ناشی از لباس یا رطوبت طولانی‌مدت

بنابراین، ممکن است فرد علائم واژینیت داشته باشد، اما آزمایش‌ها وجود عفونت قارچی یا باکتریایی را تأیید نکنند. انجمن متخصصان زنان و زایمان آمریکا نیز واژینیت را التهاب واژن می‌داند که علت‌های عفونی و غیرعفونی مختلفی دارد.

تفاوت واژن و فرج

واژن کانال داخلی دستگاه تناسلی است. فرج به بخش‌های خارجی ناحیه تناسلی گفته می‌شود. خارش و سوزش ممکن است در واژن، فرج یا هر دو قسمت احساس شود.

این تفاوت برای تشخیص مهم است؛ زیرا بعضی بیماری‌های پوستی و حساسیت‌ها بیشتر پوست خارجی را درگیر می‌کنند، درحالی‌که برخی عفونت‌ها بیشتر با تغییر ترشحات واژن همراه هستند.

آیا هر ترشحی نشانه عفونت است؟

خیر. وجود مقداری ترشح واژن طبیعی است. مقدار و ظاهر ترشحات ممکن است در طول چرخه قاعدگی، دوران بارداری یا بر اثر تغییرات هورمونی متفاوت باشد.

ترشحات طبیعی معمولاً:

• شفاف یا سفید هستند؛
• بوی شدید و ناخوشایند ندارند؛
• با خارش، زخم یا درد همراه نیستند؛
• ممکن است در بعضی روزهای چرخه بیشتر شوند.

تغییر واضح در رنگ، بو، غلظت یا مقدار ترشحات، به‌خصوص اگر همراه با خارش، سوزش یا درد باشد، نیاز به بررسی بیشتری دارد.

علائم عفونت واژن چیست؟

علائم عفونت واژن بسته به علت آن متفاوت است. بعضی افراد فقط تغییر ترشحات را تجربه می‌کنند و برخی دیگر هم‌زمان دچار خارش، سوزش یا التهاب می‌شوند.

شایع‌ترین علائم عفونت واژن

نشانه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

• افزایش یا تغییر غیرعادی ترشحات
• تغییر رنگ ترشحات به سفید غلیظ، خاکستری، زرد یا سبز
• بوی ناخوشایند یا بوی ماهی‌مانند
• خارش واژن یا پوست اطراف آن
• سوزش و تحریک ناحیه تناسلی
• قرمزی یا تورم
• درد یا سوزش هنگام ادرار
• ناراحتی هنگام رابطه
• لکه‌بینی یا خونریزی غیرعادی در بعضی موارد

داشتن یکی از این علائم لزوماً نوع عفونت را مشخص نمی‌کند. برای مثال، خارش می‌تواند در عفونت قارچی، حساسیت پوستی یا خشکی واژن دیده شود.

از کجا بفهمیم عفونت واژن داریم؟

اگر ترشحات واژن نسبت به حالت معمول تغییر کرده و هم‌زمان با خارش، بوی غیرعادی، سوزش یا درد همراه شده‌اند، احتمال عفونت یا التهاب مطرح می‌شود.

بااین‌حال، نمی‌توان فقط براساس ظاهر ترشحات تشخیص قطعی داد. برای تشخیص، پزشک ممکن است درباره زمان شروع علائم، مصرف داروها، احتمال بارداری، بیماری‌های زمینه‌ای و سابقه عفونت‌های قبلی سؤال کند. در صورت نیاز، معاینه و نمونه‌برداری از ترشحات نیز انجام می‌شود.

آیا عفونت واژن می‌تواند بدون علامت باشد؟

بله. بعضی عفونت‌ها یا تغییرات فلور طبیعی واژن ممکن است بدون علامت باشند یا فقط نشانه‌های خفیفی ایجاد کنند. برای مثال، برخی افراد مبتلا به واژینوز باکتریایی یا تریکومونیازیس علائم واضحی ندارند.

وجودنداشتن علائم همیشه به معنای نبود مشکل نیست؛ به‌ویژه اگر فرد در معرض عفونت مقاربتی قرار گرفته باشد یا پزشک انجام آزمایش را توصیه کرده باشد.

تفاوت عفونت با حساسیت یا خشکی واژن

این جدول فقط برای آشنایی اولیه است و نباید به‌عنوان ابزار خودتشخیصی استفاده شود.

انواع عفونت واژن و تفاوت آن‌ها

سه علت شایع علائم عفونی واژن عبارت‌اند از عفونت قارچی، واژینوز باکتریایی و تریکومونیازیس. در کنار آن‌ها، مشکلات غیرعفونی نیز ممکن است نشانه‌های مشابهی ایجاد کنند.

ظاهر ترشحات در همه افراد یکسان نیست. همچنین ممکن است فرد بیش از یک مشکل را به‌طور هم‌زمان داشته باشد؛ بنابراین جدول بالا جایگزین تشخیص پزشک نیست.

عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی واژن معمولاً در اثر رشد بیش از حد قارچ‌های کاندیدا ایجاد می‌شود. این قارچ ممکن است به‌طور طبیعی در بدن وجود داشته باشد، اما تغییر شرایط محیط واژن می‌تواند باعث افزایش رشد آن شود.

علائم احتمالی عفونت قارچی عبارت‌اند از:

• خارش شدید
• قرمزی و التهاب
• سوزش
• ترشحات سفید و غلیظ
• درد یا ناراحتی هنگام ادرار یا رابطه

ترشحات عفونت قارچی معمولاً بوی شدید ندارند، اما ظاهر آن در همه بیماران یکسان نیست. مصرف آنتی‌بیوتیک، بارداری، دیابت کنترل‌نشده و بعضی مشکلات سیستم ایمنی می‌توانند احتمال رشد بیش از حد قارچ را افزایش دهند. عفونت قارچی معمولاً در گروه عفونت‌های مقاربتی طبقه‌بندی نمی‌شود.

واژینوز باکتریایی

واژینوز باکتریایی یا BV زمانی ایجاد می‌شود که تعادل باکتری‌های طبیعی واژن تغییر کند. در این وضعیت، بعضی باکتری‌ها بیش از حد رشد می‌کنند.

نشانه‌های احتمالی عبارت‌اند از:

• ترشحات سفید، خاکستری یا رقیق
• بوی ماهی‌مانند
• افزایش بو پس از رابطه یا در زمان قاعدگی
• سوزش یا تحریک خفیف در بعضی افراد

برخی بیماران هیچ علامتی ندارند. واژینوز باکتریایی عفونت مقاربتی محسوب نمی‌شود، اما فعالیت جنسی و تغییر شریک ممکن است با تغییر تعادل باکتری‌های واژن ارتباط داشته باشد.

تریکومونیازیس

تریکومونیازیس یک عفونت مقاربتی قابل درمان است که توسط یک انگل ایجاد می‌شود. ممکن است فرد هیچ علامتی نداشته باشد یا علائمی مانند تغییر ترشحات، تحریک، خارش، سوزش هنگام ادرار و ناراحتی در ناحیه تناسلی را تجربه کند.

در بعضی افراد، ترشحات رقیق‌تر، زرد یا سبز می‌شوند؛ اما ظاهر ترشحات برای تشخیص قطعی کافی نیست. در صورت تأیید تریکومونیازیس، پزشک درباره درمان بیمار و شریک جنسی تصمیم‌گیری می‌کند تا احتمال انتقال مجدد کاهش یابد.

واژینیت غیرعفونی

واژینیت همیشه ناشی از قارچ یا باکتری نیست. تماس با مواد محرک، کاهش استروژن، بیماری‌های پوستی و خشکی ممکن است باعث التهاب شوند.

عوامل محرک احتمالی شامل موارد زیر هستند:

• صابون‌های عطری
• ژل‌ها و اسپری‌های بهداشتی
• دوش واژینال
• پودرها و دئودورانت‌های ناحیه تناسلی
• بعضی شوینده‌های لباس
• روان‌کننده‌ها یا محصولات حساسیت‌زا

در چنین مواردی، مصرف داروی ضدقارچ ممکن است بی‌اثر باشد و حتی تشخیص اصلی را به تأخیر بیندازد.

عفونت‌های مقاربتی با علائم مشابه

برخی عفونت‌های مقاربتی مانند کلامیدیا و سوزاک ممکن است با ترشح، سوزش، درد لگن یا خونریزی غیرعادی همراه باشند. این بیماری‌ها با عفونت قارچی یا واژینوز باکتریایی یکسان نیستند و به آزمایش و درمان اختصاصی نیاز دارند.

در صورت شروع علائم پس از رابطه با شریک جدید، وجود درد لگن، خونریزی غیرعادی یا احتمال تماس با عفونت مقاربتی، این موضوع را بدون نگرانی یا خجالت با پزشک مطرح کنید.

درد لگن همیشه ناشی از عفونت واژن نیست. مشکلاتی مانند التهاب لگن، کیست تخمدان یا اندومتریوز نیز ممکن است با درد لگنی یا درد هنگام رابطه همراه باشند و به بررسی جداگانه نیاز دارند.

رنگ و بوی ترشحات چه معنایی دارد؟

رنگ، بو و غلظت ترشحات می‌توانند درباره سلامت واژن اطلاعات اولیه بدهند، اما هیچ رنگی به‌تنهایی تشخیص قطعی ایجاد نمی‌کند.

ترشحات طبیعی

ترشحات طبیعی ممکن است شفاف، سفید یا شیری‌رنگ باشند. مقدار آن‌ها در طول چرخه قاعدگی تغییر می‌کند و ممکن است نزدیک زمان تخمک‌گذاری یا در دوران بارداری بیشتر شود.

اگر ترشحات بدون بوی شدید، خارش، سوزش یا درد باشند، معمولاً جای نگرانی فوری وجود ندارد.

ترشحات سفید و غلیظ

ترشحات سفید و غلیظ همراه با خارش و قرمزی ممکن است در عفونت قارچی دیده شوند. بااین‌حال، ترشحات سفید بدون خارش و بو می‌توانند طبیعی باشند.

بنابراین، مشاهده ترشحات سفید به‌تنهایی دلیل کافی برای مصرف داروی ضدقارچ نیست.

ترشحات خاکستری با بوی ماهی

ترشحات سفید یا خاکستری رقیق همراه با بوی ماهی‌مانند ممکن است احتمال واژینوز باکتریایی را مطرح کنند. این بو ممکن است پس از رابطه یا در دوران قاعدگی محسوس‌تر شود.

برای تأیید تشخیص و انتخاب دارو باید به پزشک مراجعه شود.

ترشحات زرد یا سبز

ترشحات زرد یا سبز، به‌خصوص اگر با بوی ناخوشایند، سوزش یا درد همراه باشند، نیازمند ارزیابی پزشکی هستند. چنین ترشحاتی ممکن است با تریکومونیازیس، التهاب دهانه رحم یا مشکلات دیگر ارتباط داشته باشند.

رنگ ترشحات بدون بررسی سایر علائم نمی‌تواند علت را مشخص کند.

ترشحات همراه با خون

لکه‌بینی ممکن است علت‌های متفاوتی داشته باشد، اما وجود خون در ترشحات خارج از زمان قاعدگی، به‌ویژه همراه با درد، بوی غیرعادی یا پس از رابطه، باید بررسی شود.

خونریزی بعد از یائسگی نیز نیازمند مراجعه پزشکی است و نباید به عفونت نسبت داده شود.

چه زمانی باید برای عفونت واژن به پزشک مراجعه کنیم؟

در صورت خفیف‌بودن علائم نیز بهتر است قبل از شروع خوددرمانی، به‌خصوص در اولین تجربه، علت مشکل مشخص شود. مراجعه پزشکی در شرایط زیر اهمیت بیشتری دارد:

• برای اولین بار این علائم را تجربه می‌کنید.
• درباره عفونت قارچی‌بودن مشکل مطمئن نیستید.
• ترشحات سبز، زرد، خاکستری یا بسیار بدبو هستند.
• تب، لرز یا درد پایین شکم دارید.
• خونریزی غیرعادی یا درد هنگام رابطه وجود دارد.
• باردار هستید یا احتمال بارداری وجود دارد.
• علائم پس از مصرف دارو بهتر نشده‌اند.
• مشکل مرتب عود می‌کند.
• احتمال عفونت مقاربتی وجود دارد.
• دیابت، ضعف سیستم ایمنی یا بیماری زمینه‌ای دارید.

در صورت تکرار علائم یا مشخص‌نبودن علت ترشحات، مراجعه به متخصص زنان و زایمان برای معاینه و انتخاب درمان مناسب توصیه می‌شود.

دریافت نوبت متخصص زنان در کلینیک باروری پویش

خارش، سوزش و تغییر ترشحات می‌توانند علت‌های متفاوتی داشته باشند. برای تشخیص دقیق و انتخاب درمان متناسب با شرایط خود، از پزشک متخصص زنان نوبت دریافت کنید.

دریافت نوبت متخصص زنان

علت عفونت واژن چیست؟

علت عفونت واژن در همه بیماران یکسان نیست. گاهی تعادل طبیعی محیط واژن تغییر می‌کند و گاهی یک عامل عفونی از طریق تماس منتقل می‌شود.

برهم‌خوردن تعادل طبیعی واژن

محیط واژن دارای باکتری‌های طبیعی است. تغییر در تعداد یا نوع این باکتری‌ها ممکن است زمینه را برای رشد بیش از حد بعضی میکروارگانیسم‌ها فراهم کند.

این تغییر لزوماً به معنای رعایت‌نکردن بهداشت نیست. شست‌وشوی بیش از حد و استفاده از محصولات نامناسب نیز می‌توانند تعادل طبیعی محیط واژن را مختل کنند.

مصرف آنتی‌بیوتیک

آنتی‌بیوتیک‌ها علاوه بر باکتری‌های بیماری‌زا، ممکن است بخشی از باکتری‌های طبیعی بدن را نیز کاهش دهند. در بعضی افراد این تغییر، زمینه رشد بیش از حد قارچ را فراهم می‌کند.

اگر پس از مصرف آنتی‌بیوتیک دچار خارش یا تغییر ترشحات شده‌اید، داروی دیگری را بدون مشورت پزشک شروع نکنید.

تغییرات هورمونی

بارداری، شیردهی، نزدیک‌شدن به یائسگی و بعضی درمان‌های هورمونی می‌توانند محیط و بافت واژن را تغییر دهند.

کاهش استروژن ممکن است با خشکی، نازک‌شدن بافت و تحریک همراه باشد. این علائم ممکن است با عفونت اشتباه گرفته شوند و به درمان متفاوتی نیاز دارند.

دیابت و ضعف سیستم ایمنی

قند خون کنترل‌نشده و برخی شرایط تضعیف‌کننده سیستم ایمنی ممکن است احتمال ابتلا یا بازگشت بعضی عفونت‌ها، به‌ویژه عفونت قارچی، را افزایش دهند.

عود مکرر عفونت می‌تواند یکی از دلایل بررسی قند خون یا سایر عوامل زمینه‌ای باشد؛ البته تشخیص بیماری زمینه‌ای فقط بر عهده پزشک است.

رابطه جنسی و عفونت‌های مقاربتی

همه عفونت‌های واژن از طریق رابطه منتقل نمی‌شوند. عفونت قارچی و واژینوز باکتریایی معمولاً عفونت مقاربتی محسوب نمی‌شوند؛ اما تریکومونیازیس، کلامیدیا و سوزاک در گروه عفونت‌های مقاربتی قرار دارند.

پزشک براساس علائم، سابقه تماس و نتیجه آزمایش تعیین می‌کند که آیا بررسی یا درمان شریک جنسی لازم است.

شوینده‌ها و محصولات معطر

صابون‌های قوی، ژل‌های عطری، اسپری‌ها و دوش واژینال ممکن است باعث تحریک پوست یا تغییر محیط طبیعی واژن شوند.

واژن برای پاک‌سازی داخل خود به دوش واژینال نیاز ندارد. شست‌وشوی ملایم قسمت خارجی و پرهیز از مواد محرک برای اغلب افراد مناسب‌تر است.

لباس تنگ و رطوبت

لباس‌های بسیار تنگ، باقی‌ماندن طولانی‌مدت لباس خیس و تعریق می‌توانند گرما و رطوبت ناحیه تناسلی را افزایش دهند. این شرایط ممکن است تحریک پوستی یا ناراحتی را بیشتر کند.

بااین‌حال، لباس تنگ به‌تنهایی تشخیص یا علت قطعی یک نوع عفونت نیست.

عفونت واژن چگونه تشخیص داده می‌شود؟

به دلیل شباهت علائم، تشخیص عفونت واژن ممکن است فقط با مشاهده ترشحات امکان‌پذیر نباشد.

چرا تشخیص عفونت واژن فقط براساس علائم کافی نیست؟

“Obtaining a medical history alone has been reported to be insufficient for accurate diagnosis of vaginitis and can lead to inappropriate administration of medication.”

«بررسی شرح‌حال پزشکی به‌تنهایی برای تشخیص دقیق واژینیت کافی نیست و ممکن است به تجویز یا مصرف نامناسب دارو منجر شود.»

منبع: U.S CENTER FOR DISEASE CONTROL AND PREVENTION

بررسی علائم و سابقه پزشکی

پزشک ممکن است درباره موارد زیر سؤال کند:

• زمان شروع علائم
• ظاهر، بو و مقدار ترشحات
• وجود خارش، درد یا سوزش
• مصرف اخیر آنتی‌بیوتیک
• سابقه عفونت‌های قبلی
• احتمال بارداری
• بیماری‌های زمینه‌ای
• استفاده از محصولات بهداشتی جدید
• احتمال مواجهه با عفونت مقاربتی
• داروهای مصرفی

ارائه اطلاعات کامل به پزشک به انتخاب آزمایش‌ها و درمان مناسب کمک می‌کند.

معاینه توسط متخصص زنان

در صورت نیاز، پزشک پوست خارجی ناحیه تناسلی و واژن را از نظر التهاب، زخم، ترشحات یا سایر نشانه‌ها بررسی می‌کند.

هدف از معاینه فقط تشخیص عفونت نیست؛ مشکلات پوستی، خشکی، التهاب دهانه رحم و علت‌های دیگر نیز باید در نظر گرفته شوند.

آزمایش ترشحات و pH واژن

پزشک ممکن است نمونه‌ای از ترشحات را برای بررسی آزمایشگاهی بردارد. آزمایش pH، بررسی میکروسکوپی یا آزمایش‌های مولکولی می‌توانند در تشخیص بعضی علت‌ها کمک‌کننده باشند.

نوع آزمایش براساس علائم و شرایط هر بیمار انتخاب می‌شود.

آزمایش عفونت‌های مقاربتی

اگر احتمال عفونت مقاربتی وجود داشته باشد، ممکن است آزمایش‌های اختصاصی درخواست شوند. بعضی از این عفونت‌ها بدون علامت هستند؛ بنابراین نتیجه آزمایش در تصمیم‌گیری درمانی اهمیت دارد.

درمان عفونت واژن بر اساس نوع آن

برای درمان عفونت واژن ابتدا باید علت آن مشخص شود. مصرف یک داروی ثابت برای همه انواع عفونت رویکرد درستی نیست.

درمان عفونت قارچی واژن

عفونت قارچی با داروهای ضدقارچ درمان می‌شود. این داروها ممکن است به شکل خوراکی یا موضعی تجویز شوند. نوع و مدت درمان به شدت علائم، سابقه عود، بارداری و بیماری‌های زمینه‌ای بستگی دارد.

بهتر است در شرایط زیر پیش از مصرف دارو حتماً معاینه شوید:

• اولین بار است که این علائم را دارید؛
• باردار هستید؛
• دیابت یا ضعف سیستم ایمنی دارید؛
• علائم شدید هستند؛
• عفونت مرتب عود می‌کند؛
• داروی قبلی مؤثر نبوده است.

درمان واژینوز باکتریایی

واژینوز باکتریایی معمولاً با آنتی‌بیوتیک تجویزی درمان می‌شود. پزشک با توجه به شرایط بیمار، شکل دارو و مدت مصرف را تعیین می‌کند.

دارو باید مطابق دستور مصرف شود. قطع زودهنگام درمان یا استفاده از داروی باقی‌مانده از نسخه قبلی ممکن است باعث درمان ناقص شود.

در موارد عودکننده، ارزیابی دوباره اهمیت دارد؛ زیرا روش مدیریت ممکن است با اولین دوره بیماری متفاوت باشد.

درمان تریکومونیازیس

تریکومونیازیس به داروی تجویزی نیاز دارد. به دلیل مقاربتی‌بودن این عفونت، پزشک درباره درمان هم‌زمان شریک یا شرکای جنسی و زمان مناسب برای ازسرگیری رابطه راهنمایی می‌کند.

درمان فقط یک نفر ممکن است خطر انتقال مجدد را افزایش دهد. همچنین لازم است دوره درمان طبق دستور تکمیل شود.

درمان واژینیت غیرعفونی

اگر علت مشکل عفونی نباشد، درمان به عامل زمینه‌ای بستگی دارد. ممکن است پزشک اقدامات زیر را توصیه کند:

• قطع محصول محرک
• تغییر شوینده یا محصولات بهداشتی
• درمان خشکی واژن
• بررسی تغییرات هورمونی
• درمان بیماری پوستی
• استفاده از داروی ضدالتهاب مناسب

مصرف مکرر داروهای ضدقارچ در شرایطی که علت اصلی حساسیت یا خشکی است، مشکل را برطرف نمی‌کند.

چرا در این مقاله نام و دوز داروها ذکر نشده است؟

انتخاب دارو باید با توجه به نوع عفونت، بارداری، حساسیت دارویی، بیماری‌های زمینه‌ای، سابقه عود و نتیجه آزمایش انجام شود. ارائه یک نسخه عمومی ممکن است باعث مصرف اشتباه، تأخیر در تشخیص یا بروز عوارض شود.

آیا درمان خانگی عفونت واژن مؤثر است؟

اقدامات خانگی ممکن است به کاهش تحریک یا پیشگیری از بعضی مشکلات کمک کنند، اما جایگزین تشخیص و درمان عفونت نیستند.

از واردکردن مواد غذایی، ترکیبات گیاهی ناشناخته، مواد ضدعفونی‌کننده یا محصولات عطری به داخل واژن خودداری کنید. این روش‌ها ممکن است باعث تحریک، حساسیت یا تغییر بیشتر تعادل طبیعی واژن شوند.

مراقبت‌های کم‌خطر

برای کاهش تحریک می‌توانید:

• ناحیه خارجی را با آب ولرم و به‌آرامی بشویید؛
• از صابون و شوینده عطری استفاده نکنید؛
• لباس خیس یا عرق‌کرده را زودتر تعویض کنید؛
• لباس زیر خشک و مناسب بپوشید؛
• از شست‌وشوی مکرر و دوش واژینال پرهیز کنید؛
• از خاراندن پوست تحریک‌شده خودداری کنید؛
• دارو را فقط براساس تشخیص مناسب مصرف کنید.

این اقدامات درمان قطعی عفونت محسوب نمی‌شوند. اگر علائم ادامه دارند، مراجعه به پزشک لازم است.

چرا عفونت واژن خوب نمی‌شود یا مدام برمی‌گردد؟

بازگشت علائم همیشه به معنای مقاوم‌بودن عفونت نیست. گاهی تشخیص اولیه درست نبوده یا علت اصلی عفونی نبوده است.

تشخیص اشتباه نوع عفونت

عفونت قارچی، واژینوز باکتریایی، تریکومونیازیس و حساسیت ممکن است علائم مشابهی داشته باشند. مصرف داروی ضدقارچ برای عفونت باکتریایی یا التهاب غیرعفونی مؤثر نیست.

مصرف داروی نامناسب

استفاده از نسخه قدیمی یا داروی پیشنهادی اطرافیان ممکن است با علت فعلی بیماری هماهنگ نباشد.

کامل‌نکردن دوره درمان

قطع دارو پس از بهترشدن اولیه علائم می‌تواند باعث درمان ناقص شود. دارو را مطابق دستور پزشک و تا پایان دوره تجویزشده مصرف کنید.

وجود بیماری زمینه‌ای

دیابت کنترل‌نشده، ضعف سیستم ایمنی و بعضی مشکلات هورمونی ممکن است زمینه عود را افزایش دهند.

عفونت مقاربتی درمان‌نشده

در بعضی عفونت‌های مقاربتی، درمان‌نشدن شریک می‌تواند باعث انتقال مجدد شود. این موضوع برای همه انواع عفونت واژن صادق نیست و باید براساس تشخیص پزشک تصمیم‌گیری شود.

غیرعفونی‌بودن علت اصلی

خشکی، حساسیت، بیماری پوستی یا التهاب دهانه رحم ممکن است با عفونت اشتباه گرفته شوند. اگر آزمایش‌ها منفی هستند یا داروهای متداول مؤثر نبوده‌اند، علت‌های غیرعفونی باید بررسی شوند.

اگر علائم پس از درمان باقی مانده یا در فاصله‌های کوتاه بازمی‌گردند، به‌جای تکرار خودسرانه دارو، برای ارزیابی مجدد به متخصص زنان مراجعه کنید.

عفونت واژن در بارداری

در دوران بارداری ممکن است مقدار ترشحات طبیعی افزایش پیدا کند. بااین‌حال، ترشحاتی که با بوی ناخوشایند، خارش، سوزش، درد یا تغییر واضح رنگ همراه هستند باید بررسی شوند.

انتخاب درمان در دوران بارداری با افراد غیرباردار یکسان نیست. بعضی داروها یا روش‌های مصرف ممکن است برای این دوران مناسب نباشند. تشخیص تفاوت میان افزایش طبیعی ترشحات و علائم عفونت، بخشی از مراقبت‌های دوران بارداری است و در صورت وجود بو، خارش یا درد باید با پزشک مشورت شود.

در موارد زیر با پزشک یا مرکز درمانی تماس بگیرید:

• ترشحات آبکی و مداوم
• خونریزی
• درد پایین شکم
• تب
• بوی شدید و غیرعادی
• خارش یا سوزش شدید
• کاهش حرکات جنین در سن بارداری مربوط
• هر علامتی که با شرایط معمول بارداری شما متفاوت است

اگر برای درمان ناباروری اقدام کرده‌اید، در آستانه انتقال جنین هستید یا احتمال بارداری وجود دارد، پیش از مصرف هر دارویی موضوع را به پزشک خود اطلاع دهید.

چگونه از عفونت و تحریک واژن پیشگیری کنیم؟

هیچ روشی نمی‌تواند از همه انواع عفونت جلوگیری کند، اما رعایت برخی نکات می‌تواند احتمال تحریک یا برهم‌خوردن تعادل طبیعی واژن را کاهش دهد.

از دوش واژینال استفاده نکنید

دوش واژینال ممکن است تعادل طبیعی محیط واژن را تغییر دهد. پاک‌سازی داخل واژن ضروری نیست.

از محصولات معطر دوری کنید

اسپری‌ها، ژل‌های عطری، دئودورانت‌ها و صابون‌های قوی ممکن است باعث تحریک شوند.

شست‌وشوی افراطی نداشته باشید

شست‌وشوی مکرر یا استفاده زیاد از مواد شوینده لزوماً بهداشت را بیشتر نمی‌کند و ممکن است پوست حساس ناحیه تناسلی را تحریک کند.

لباس خیس را تعویض کنید

پس از ورزش یا شنا، لباس مرطوب را برای مدت طولانی نپوشید.

بیماری‌های زمینه‌ای را کنترل کنید

اگر دیابت یا بیماری زمینه‌ای دارید، درمان و پیگیری منظم می‌تواند در کاهش بعضی عفونت‌های عودکننده مؤثر باشد.

از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک پرهیز کنید

آنتی‌بیوتیک فقط باید با تجویز پزشک مصرف شود. این داروها برای عفونت قارچی مؤثر نیستند و ممکن است تعادل میکروارگانیسم‌های طبیعی بدن را تغییر دهند.

اصول پیشگیری از عفونت‌های مقاربتی را رعایت کنید

برخی عفونت‌های مرتبط با ترشحات واژن از طریق تماس جنسی منتقل می‌شوند. آگاهی از روش‌های پیشگیری، انجام آزمایش در شرایط لازم و درمان هم‌زمان شریک در عفونت‌های مشخص اهمیت دارد.

جمع‌بندی

عفونت واژن می‌تواند در اثر رشد قارچ، تغییر تعادل باکتری‌ها یا انتقال بعضی عوامل عفونی ایجاد شود. در عین حال، حساسیت، خشکی و بیماری‌های پوستی نیز ممکن است علائمی شبیه عفونت داشته باشند.

رنگ ترشحات، بو و نوع علائم می‌توانند سرنخ ایجاد کنند، اما برای تشخیص قطعی کافی نیستند. درمان باید براساس علت مشکل انتخاب شود و مصرف خودسرانه دارو ممکن است باعث ادامه علائم یا تأخیر در تشخیص شود.

اگر علائم شدید، مکرر یا همراه با تب، درد لگن، خونریزی غیرعادی یا بارداری هستند، مراجعه به پزشک را به تأخیر نیندازید.

دریافت نوبت متخصص زنان در کلینیک باروری پویش

تشخیص اشتباه میان عفونت قارچی، واژینوز باکتریایی، عفونت‌های مقاربتی و مشکلات غیرعفونی ممکن است باعث طولانی‌شدن علائم شود.
برای بررسی دقیق و انتخاب درمان متناسب با شرایط خود می‌توانید از پزشک متخصص زنان در کلینیک باروری پویش نوبت دریافت کنید.

دریافت نوبت متخصص زنان

تماس با کلینیک