IUI (تلقیح اسپرم به درون رحم)

شرایط انجام تلقیح اسپرم به درون رحم

برای اینکه پروسیجر IUI موفق باشد، بیمار باید حداقل شرایط زیر را داشته باشد:

• تخمک‌گذاری در سیکل مورد نظر: زن باید در سیکلی که IUI انجام می‌شود، تخمک‌گذاری داشته باشد.
• باز بودن لوله‌های رحمی: حداقل یک یا هر دو لوله رحمی باز باشند تا امکان رسیدن تخمک و اسپرم به یکدیگر وجود داشته باشد.
• تعداد کافی اسپرم متحرک: اسپرم‌های تزریق شده باید به میزان کافی و با تحرک مناسب آماده شوند.
• عدم وجود عفونت فعال لگنی یا رحمی: وجود عفونت می‌تواند شانس موفقیت را کاهش دهد و عوارض ایجاد کند.

این فاکتورها باعث می‌شوند که IUI برای بیماران ایمن و مؤثر باشد و شانس بارداری افزایش یابد.

کاندیدای مناسب برای IUI

IUI برای گروه‌های خاصی از بیماران توصیه می‌شود:

• ناباروری با علت نامشخص
• اندومتریوز خفیف
• اختلالات جنسی زوجین (نظیر واژینیسموس یا اختلالات انزال)
• افراد مبتلا یا حامل بیماری‌های مقاربتی (HIV، هپاتیت)
• ناباروری‌های سرویکال (دهانه رحم)
• ناباروری‌های مردانه خفیف

در این بیماران، IUI می‌تواند شانس بارداری را بدون نیاز به روش‌های پیچیده‌تر و پرهزینه افزایش دهد.

میزان موفقیت IUI

موفقیت IUI به عوامل مختلفی بستگی دارد:

علت ناباروری (زنانه یا مردانه)

سن خانم

استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری

کیفیت و تکنیک آماده‌سازی اسپرم

مهارت پزشک در تزریق نمونه

به طور متوسط، میزان موفقیت IUI بین ۱۰ تا ۲۰ درصد در هر سیکل درمانی گزارش شده است. با این حال، استفاده از داروهای تحریک تخمک‌گذاری و تکنیک‌های پیشرفته‌تر می‌تواند این عدد را افزایش دهد.

جمع‌آوری و آماده‌سازی اسپرم برای IUI

نمونه‌گیری اسپرم:

• انجام ۲ تا ۳ روز پرهیز جنسی قبل از نمونه‌گیری ضروری است.
• نمونه باید توسط خود فرد و در ظرف استریل جمع‌آوری شود.
• استفاده از ژل‌ها و روان‌کننده‌ها ممنوع است زیرا می‌توانند اسپرم را از بین ببرند.

آماده‌سازی اسپرم در آزمایشگاه:

• اسپرم‌ها از مایع منی جدا می‌شوند.
• تعداد اسپرم‌های متحرک به حداکثر می‌رسد و نمونه تغلیظ می‌شود تا شانس باروری افزایش یابد.

زمان‌بندی IUI

۱. سیکل‌های بدون دارو

این روش معمولاً برای زنانی با تخمک‌گذاری طبیعی و مردانی با اختلال انزال استفاده می‌شود. با تست نواری LH، تخمک‌گذاری رصد می‌شود و IUI در روز بعد از مشاهده دو خط قرمز انجام می‌گیرد.

۲. سیکل‌های تحریک شده با دارو

برای ناباروری با علل نامشخص، داروهای تحریک تخمک‌گذاری مانند کلومیفن سیترات، لتروزول یا گنادوتروپین‌های تزریقی استفاده می‌شوند. با سونوگرافی‌های متناوب، سایز فولیکول‌ها کنترل می‌شود و بعد از رسیدن تخمک به اندازه مناسب، HCG تزریق می‌شود. بهترین زمان انجام IUI، ۳۶ تا ۳۸ ساعت پس از تزریق HCG است.

تکنیک انجام IUI

بیمار از کمر به پایین لباس‌ها را خارج کرده و روی تخت معاینه دراز می‌کشد.

اسپکولوم در واژن گذاشته می‌شود.

اسپرم تغلیظ شده از طریق لوله‌های نازک مخصوص به داخل رحم تزریق می‌شود.

پس از تزریق، بیمار معمولاً ۱۰ دقیقه استراحت می‌کند، هرچند تحقیقات نشان داده‌اند که این استراحت تاثیری بر موفقیت ندارد، اما از نظر روانی مفید است.

مراقبت‌های بعد از IUI

فعالیت‌های روزمره می‌توانند از سر گرفته شوند.

ترشحات واژن بعد از IUI طبیعی است و نشان‌دهنده خروج اسپرم نیست.

درد خفیف یا ناراحتی شکمی طبیعی است و می‌توان از استامینوفن استفاده کرد.

خونریزی خفیف یا لکه‌بینی طبیعی است.

در صورت تمایل بیمار، رابطه جنسی بلامانع است، مگر در مواردی که تخمدان‌ها بزرگ شده باشند.

آزمایش خون حاملگی دو هفته پس از IUI انجام می‌شود.

در سیکل‌های تحریک شده با دارو، تجویز پروژسترون واژینال ممکن است موفقیت بارداری را افزایش دهد.

عوارض احتمالی IUI

• عفونت دستگاه تناسلی فوقانی: نادر ولی ممکن است رخ دهد.
• حاملگی خارج رحمی: هنوز شواهد کافی برای افزایش خطر نسبت به بارداری طبیعی وجود ندارد.
• سندروم تحریک بیش از حد تخمدان‌ها: در سیکل‌های تحریک شده با دارو مشاهده می‌شود.
• حاملگی چندقلویی: ریسک در IUI تحریک شده با داروهای تزریقی افزایش می‌یابد، اما با کلومیفن کمتر است.

تکرار سیکل‌های IUI

بیشترین اثربخشی IUI در سه سیکل اول مشاهده می‌شود.

بعد از سیکل سوم، شانس موفقیت کاهش یافته و توصیه می‌شود از روش‌های پیشرفته‌تر مانند IVF استفاده شود.