AOA (فعال سازی تخمک)
تکنولوژی فعالسازی تخمک(AOA) روشی است که جهت افزایش میزان لقاح برای بیمارانی به کار برده می شود که تجربه شکست در سیکل های قبلی IVF یا میکرواینجکشن را دارند.
در این روش از ماده ای به نام یونوفر کلسیم استفاده می شود که می تواند به طور مصنوعی باعث فعالسازی تخمکها شده و در نتیجه میزان لقاح را افزایش دهد. البته شواهد قطعی نیستند و تحقیقات بیشتری مورد نیاز است تا مشخص شود که این روش چه قدر موثر است و چه کسانی از آن سود خواهند برد.
مطالعات نشان داده، ۸۰ درصد از موارد شکست لقاح به علت فعال نشدن تخمک توسط اسپرم است. به طور طبیعی در سر اسپرم پروتئینی به نام Phospholipase C zeta وجود دارد. پس از ورود اسپرم به درون سیتوپلاسم تخمک، این پروتئین باعث آزاد شدن کلسیم از ذخایر داخلی اش می شود. افزایش قابل توجه کلسیم، منجر به تسهیل لقاح می شود. بدون این امر، تخمک لقاح نیافته باقی می ماند.
مشاوره ناباروری
نقطه شروع منطقی مسیر درمان
کمک به شما برای تصمیمگیری با آگاهی، بدون اضطراب و بدون وعدههای قطعی.
AOA چگونه انجام می شود؟
AOA یا Artificial Oocyte Activation یک روش کمکی در درمانهای کمکباروری است که با هدف تحریک فرآیند فعالسازی تخمک پس از تزریق اسپرم انجام میشود. در شرایط طبیعی، پس از ورود اسپرم به تخمک، موجهایی از یون کلسیم در داخل سیتوپلاسم تخمک ایجاد میشود که آغازگر فرآیند لقاح و تقسیم سلولی است. در برخی بیماران، این مکانیسم بهدرستی فعال نمیشود و لقاح ناکام میماند. در روش AOA، این نقص بهصورت کنترلشده جبران میشود.
مراحل انجام AOA
چه افرادی کاندید مناسب استفاده از AOA هستند؟
برخلاف تصور عمومی، AOA یک روش عمومی برای همه بیماران نابارور نیست و فقط در موارد خاص توصیه میشود.
بر اساس راهنماهای علمی منتشرشده استفاده از AOA فقط زمانی منطقی است که شواهد واضحی از نقص فعالسازی تخمک وجود داشته باشد.
مهمترین گروههای هدف AOA
بیماران با سابقه شکست کامل لقاح
افرادی که علیرغم انجام ICSI، در سیکلهای قبلی هیچ لقاحی نداشتهاند.
بیماران با نرخ لقاح بسیار پایین
افرادی که نرخ لقاح آنها کمتر از ۳۰٪ بوده است.
مردان مبتلا به Globozoospermia
در این اختلال نادر، اسپرمها دارای سر گرد و فاقد ساختار آکروزوم هستند و معمولاً فاقد فاکتور فعالکننده تخمک میباشند.
اختلالات عملکردی اسپرم
حتی در مواردی که ظاهر و تعداد اسپرم طبیعی است، ممکن است پروتئینهای فعالکننده تخمک بهدرستی عمل نکنند.
شکستهای مکرر IVF/ICSI بدون علت مشخص
در مواردی که علت واضحی برای عدم لقاح یافت نمیشود.
میزان موفقیت AOA چقدر است؟
مطالعات بینالمللی نشان دادهاند که AOA میتواند بهطور معناداری نرخ لقاح را در بیماران منتخب افزایش دهد.
نتایج گزارششده در پژوهشها
|
گروه بیماران |
نرخ لقاح قبل از AOA |
نرخ لقاح بعد از AOA |
|---|---|---|
|
شکست کامل لقاح |
کمتر از ۱۰٪ |
تا ۵۰–۷۰٪ |
|
لقاح ضعیف |
زیر ۳۰٪ |
نزدیک صفر |
|
Globozoospermia |
نزدیک صفر |
نزدیک به طبیعی |
نکته مهم: AOA احتمال موفقیت را افزایش میدهد، اما تضمین ایجاد بارداری نیست. کیفیت تخمک، سن مادر، وضعیت رحم و فاکتورهای ژنتیکی همچنان نقش تعیینکننده دارند.
آیا روش AOA ایمن است؟
یکی از مهمترین نگرانیهای زوجها، ایمنی این روش برای جنین و نوزاد است. خوشبختانه دادههای علمی موجود، تصویر نسبتاً اطمینانبخشی ارائه میدهند.
مطالعات پیگیری طولانیمدت نشان دادهاند:
- افزایش معناداری در ناهنجاریهای مادرزادی مشاهده نشده
- وزن تولد نوزادان طبیعی بوده
- رشد شناختی و عصبی طبیعی گزارش شده
- تفاوت آماری با سایر روشهای IVF دیده نشده
تا امروز، شواهد معتبر علمی نشان نمیدهد که AOA باعث آسیب بلندمدت به کودک شود. البته بهدلیل ماهیت مداخلهای روش، توصیه میشود فقط در مراکز تخصصی و تحت نظر جنینشناسان باتجربه انجام شود.
