جنسیت بچه را پدر تعیین می‌کند یا مادر؟ پایان یک باور اشتباه قدیمی

گاهی زوجی برای مشاوره مراجعه می‌کنند و خیلی صریح می‌گویند: «دو دختر داریم و دوست داریم فرزند بعدی‌مان پسر باشد» یا برعکس، «پسر داریم و این بار دلمان دختر می‌خواهد.» این خواسته برای بعضی خانواده‌ها جدی است و نباید آن را با یک پاسخ کوتاه یا قضاوت عجولانه کنار گذاشت.

اما درست از همین نقطه، یک باور قدیمی هم خودش را نشان می‌دهد: اینکه جنسیت بچه به بدن، تغذیه یا ویژگی خاصی در مادر مربوط است. از نظر ژنتیکی، در بیشتر بارداری‌ها چنین برداشتی درست نیست. تخمک مادر کروموزوم X دارد، ولی اسپرم پدر می‌تواند حامل X یا Y باشد. در نتیجه، این کروموزوم موجود در اسپرم بارورکننده است که معمولاً ترکیب XX یا XY جنین را شکل می‌دهد.

این توضیح البته به معنای «مقصر بودن پدر» هم نیست. مرد در بارداری طبیعی نمی‌تواند انتخاب کند کدام اسپرم به تخمک برسد. بنابراین اگر جنسیت فرزند برای شما مهم است، بهتر است به‌جای تکیه بر توصیه‌های قدیمی، ابتدا بدانید چه چیزهایی واقعاً قابل‌کنترل‌اند و کدام روش‌ها فقط احتمال را تغییر می‌دهند.

چرا هنوز مادر را مسئول جنسیت بچه می‌دانند؟

فرض کنید یک خانواده سه دختر دارد. معمولاً پیش از آنکه کسی درباره ژنتیک صحبت کند، جمله‌هایی از این دست شنیده می‌شود:

• «بدن مادر دخترزاست.»
• «رژیمش را رعایت نکرده.»
• «زمان نزدیکی درست نبوده.»
• «در خانواده مادری‌شان بیشتر دختر به دنیا می‌آید.»

این جمله‌ها ممکن است ساده یا حتی شوخی به نظر برسند، اما برای زنی که مدت‌ها بابت جنسیت فرزندانش سرزنش شده، شوخی نیستند. گاهی همین باورها باعث می‌شوند مادر بدون دلیل احساس کمبود، شکست یا تقصیر کند.

از نظر ژنتیکی، تفاوت اصلی میان دختر و پسر شدن جنین معمولاً از نوع اسپرم بارورکننده می‌آید، نه از «دخترزا» یا «پسرزا» بودن بدن مادر.

بااین‌حال، بهتر است موضوع را به مسابقه‌ای میان پدر و مادر تبدیل نکنیم. علم قرار نیست یک نفر را تبرئه کند و نفر دیگری را مقصر بداند. پدر و مادر در بارداری طبیعی کنترل مستقیمی بر انتخاب اسپرم بارورکننده ندارند.

در لحظه لقاح چه اتفاقی می‌افتد؟

هر سلول معمولی بدن انسان ۴۶ کروموزوم دارد؛ ۲۳ کروموزوم از مادر و ۲۳ کروموزوم از پدر به ارث می‌رسد. تخمک و اسپرم هرکدام نیمی از این مجموعه را وارد لقاح می‌کنند.

در الگوی معمول:

• تخمک مادر حامل کروموزوم X است.
• بخشی از اسپرم‌ها حامل X هستند.
• بخشی دیگر از اسپرم‌ها کروموزوم Y دارند.

اگر اسپرم حامل X تخمک را بارور کند، معمولاً ترکیب XX شکل می‌گیرد. اگر اسپرم حامل Y موفق به لقاح شود، معمولاً ترکیب XY ایجاد خواهد شد.

به زبان ساده، مادر در هر دو حالت X را وارد لقاح می‌کند و تفاوت از X یا Y بودن اسپرم می‌آید. جنسیت کروموزومی نیز در همان لحظه لقاح شکل می‌گیرد؛ نه در ماه دوم بارداری، نه هنگام تشکیل قلب و نه زمانی که جنسیت در سونوگرافی دیده می‌شود.

نقش پدر در دختر یا پسر شدن فرزند چیست؟

اگر منظور این باشد که کروموزوم X یا Y از کدام سلول وارد لقاح می‌شود، پاسخ معمولاً اسپرم پدر است. اما عبارت «پدر جنسیت را تعیین می‌کند» ممکن است این تصور را ایجاد کند که مرد می‌تواند آگاهانه اسپرم حامل X یا Y را انتخاب کند.

در بارداری طبیعی چنین اختیاری وجود ندارد.

میلیون‌ها اسپرم وارد مسیر باروری می‌شوند و مجموعه‌ای از عوامل زیستی مشخص می‌کند کدام اسپرم در نهایت به تخمک برسد. پدر نمی‌تواند به اسپرم حامل X یا Y فرمان بدهد که سریع‌تر حرکت کند. مادر نیز قادر نیست در بدن خود یکی از آنها را انتخاب کند.

به همین دلیل، من معمولاً این موضوع را با یک جمله دقیق‌تر برای زوج‌ها توضیح می‌دهم:

در اغلب بارداری‌ها، کروموزوم موجود در اسپرم بارورکننده، ترکیب XX یا XY جنین را شکل می‌دهد؛ اما انتخاب آن اسپرم در بارداری طبیعی در اختیار پدر یا مادر نیست.

این تفاوت ظریف مهم است. مادر را از سرزنش قدیمی بیرون می‌آورد، بی‌آنکه همان سرزنش را به پدر منتقل کند.

اگر مردی چند دختر داشته باشد، یعنی اسپرم Y ندارد؟

این پرسش را از خانواده‌هایی که دو یا سه فرزند هم‌جنس دارند زیاد می‌شنویم. پاسخ کوتاه این است که از روی جنسیت فرزندان نمی‌توان درباره وجود یا نبود یک نوع اسپرم قضاوت کرد.

مردان در شرایط معمول، هم اسپرم حامل X و هم اسپرم حامل Y تولید می‌کنند. تولد چند دختر متوالی به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که پدر اسپرم Y ندارد. چند پسر متوالی هم به معنای نبود اسپرم حامل X نیست.

برای مثال، اگر زن و شوهری سه دختر داشته باشند، نمی‌توان نتیجه گرفت بارداری چهارم حتماً پسر خواهد بود؛ همان‌طور که نمی‌توان گفت چون سه فرزند قبلی دختر بوده‌اند، فرزند بعدی نیز قطعاً دختر می‌شود.

هر لقاح یک اتفاق تازه است. نتیجه بارداری‌های قبلی ممکن است روی انتظار و احساس والدین اثر بگذارد، اما ابزار مطمئنی برای پیش‌بینی بارداری بعدی نیست.

آیا دختر یا پسر شدن فرزند بعدی دقیقاً ۵۰‌ـ‌۵۰ است؟

برای توضیح ساده معمولاً می‌گوییم شانس دختر یا پسر شدن به ۵۰ درصد نزدیک است. در آمار جمعیتی، تعداد تولد پسران کمی بیشتر از دختران گزارش می‌شود؛ بنابراین نسبت واقعی دقیقاً برابر نیست.

اما این تفاوت کوچک به ما اجازه نمی‌دهد جنسیت فرزند یک زوج را پیش‌بینی کنیم. نمی‌توانیم بگوییم چون خانواده‌ای دو دختر دارد، این بار احتمال پسرشدن بیشتر شده است. طبیعت برای متعادل‌کردن ترکیب خانواده برنامه‌ریزی نمی‌کند.

پس اگر جنسیت فرزند بعدی برای شما اهمیت زیادی دارد، اتکا به احتمال بارداری طبیعی ممکن است با نتیجه‌ای متفاوت از خواسته شما همراه شود. پیش از اقدام باید با خودتان روشن کنید که آیا چنین نتیجه‌ای را می‌پذیرید یا نه.

آیا جنسیت فقط به X و Y مربوط است؟

برای بیشتر زوج‌هایی که درباره دختر یا پسرشدن فرزند سؤال دارند، توضیح X و Y پاسخ روشنی به مسئله می‌دهد. بااین‌حال، رشد جنسی انسان فقط به دو حرف محدود نمی‌شود.

کروموزوم‌ها نقطه شروع مسیرند. پس از آن، ژن‌ها، شکل‌گیری غدد جنسی، هورمون‌ها و نحوه پاسخ بافت‌های بدن نیز در رشد ویژگی‌های جنسی نقش دارند.

یکی از ژن‌های مهم این مسیر، ژن SRY است که معمولاً روی کروموزوم Y قرار دارد و در آغاز رشد جنسی مذکر نقش ایفا می‌کند. در موارد نادری ممکن است تعداد یا ساختار کروموزوم‌ها، محل این ژن یا پاسخ بدن به هورمون‌ها متفاوت باشد.

این موارد چندان شایع نیستند و اصل توضیح را برای اغلب بارداری‌ها تغییر نمی‌دهند؛ اما باعث می‌شوند در بیان نتیجه از واژه‌هایی مانند «همیشه»، «صددرصد» و «بدون استثنا» استفاده نکنیم.

آیا رژیم غذایی می‌تواند شانس دختر یا پسرشدن را تغییر دهد؟

زوجی را در نظر بگیرید که برای پسردارشدن، چند ماه رژیم پرنمک گرفته‌اند و مصرف بعضی مواد غذایی را کاملاً کنار گذاشته‌اند. وقتی درباره دلیل این کار سؤال می‌کنیم، معمولاً پاسخ به توصیه اطرافیان یا مطالب منتشرشده در فضای مجازی برمی‌گردد.

رژیم‌های تعیین جنسیت بیشتر بر تغییر میزان سدیم، پتاسیم، کلسیم و منیزیم تمرکز دارند. ادعا این است که با تغییر تغذیه مادر، محیط بدن برای اسپرم حامل X یا Y مناسب‌تر می‌شود.

با شواهدی که فعلاً در اختیار داریم، نمی‌توان این رژیم‌ها را روشی قابل‌اعتماد برای انتخاب جنسیت دانست. ممکن است مطالعه‌ای محدود، تغییر کوچکی در احتمال گزارش کند، اما این موضوع با رسیدن به نتیجه قابل‌پیش‌بینی یا تضمین‌شده فاصله زیادی دارد.

مسئله دیگر، ایمنی رژیم است. مصرف زیاد نمک، حذف خودسرانه لبنیات یا استفاده بی‌رویه از مکمل‌ها ممکن است برای بعضی زنان مناسب نباشد. به‌ویژه اگر فرد فشارخون، بیماری کلیوی، دیابت یا محدودیت تغذیه‌ای داشته باشد.

اگر در حال آماده‌شدن برای بارداری هستید، تغذیه شما باید اول به سلامت تخمک، وزن مناسب و نیازهای بدن کمک کند. انتخاب جنسیت نباید باعث شود سلامت مادر در اولویت دوم قرار بگیرد.

آیا زمان نزدیکی برای پسردار یا دختردارشدن مؤثر است؟

یکی از معروف‌ترین توصیه‌ها این است که نزدیکی نزدیک به زمان تخمک‌گذاری احتمال پسردارشدن را افزایش می‌دهد و نزدیکی چند روز قبل از تخمک‌گذاری شانس دختردارشدن را بیشتر می‌کند.

این توصیه بیشتر به روش شتلز برمی‌گردد. در این روش گفته می‌شود اسپرم‌های حامل Y سریع‌تر اما کم‌دوام‌ترند و اسپرم‌های حامل X آهسته‌تر ولی مقاوم‌تر حرکت می‌کنند.

این تقسیم‌بندی به اندازه‌ای که در مطالب عمومی گفته می‌شود، پشتوانه قابل‌اتکایی ندارد. زمان نزدیکی ممکن است احتمال وقوع بارداری را تغییر دهد، اما نمی‌توان براساس آن جنسیت جنین را با اطمینان انتخاب کرد.

اتفاقاً گاهی تمرکز بیش‌ازحد روی یک ساعت یا روز خاص نتیجه معکوس دارد. زوج فرصت مناسب بارداری را محدود می‌کند، اضطراب بیشتری می‌گیرد و در نهایت هم روشی در اختیار ندارد که نتیجه جنسیت را پیش‌بینی‌پذیر کند.

اگر اولویت شما باردارشدن است، بهتر است زمان نزدیکی براساس پنجره باروری تنظیم شود. اگر جنسیت برایتان به‌اندازه‌ای مهم است که نتیجه متفاوت را نمی‌پذیرید، زمان‌بندی نزدیکی انتخاب قابل‌اعتمادی برای شما نخواهد بود.

آیا قلیایی‌کردن بدن به پسردارشدن کمک می‌کند؟

مفهوم «قلیایی‌کردن بدن» از آن اصطلاح‌هایی است که ساده به نظر می‌رسد، اما با فیزیولوژی بدن تطابق چندانی ندارد. بدن، اسیدیته خون را در محدوده دقیقی تنظیم می‌کند و با خوردن چند ماده غذایی نمی‌توان آن را به‌دلخواه تغییر داد.

بعضی افراد برای تغییر محیط واژن از جوش‌شیرین، سرکه یا محلول‌های دست‌ساز استفاده می‌کنند. چنین اقدامی نه‌تنها انتخاب جنسیت را قابل‌اعتماد نمی‌کند، بلکه ممکن است تعادل طبیعی واژن را برهم بزند و موجب سوزش، التهاب یا افزایش احتمال عفونت شود.

هیچ‌یک از این مواد نباید بدون تجویز پزشک داخل واژن استفاده شوند. خواسته شما برای داشتن دختر یا پسر قابل‌درک است، اما نباید برای رسیدن به آن، سلامت باروری به خطر بیفتد.

تقویم چینی، ضربان قلب و شکل شکم چقدر قابل‌اعتمادند؟

تقویم چینی سن مادر و ماه لقاح را کنار هم می‌گذارد و جنسیت را پیش‌بینی می‌کند. گروهی هم معتقدند ضربان قلب بیشتر نشان‌دهنده دختر و ضربان کمتر نشانه پسر است. شکل شکم، حالت تهوع، میل به شیرینی و شوری و حتی شفافیت پوست مادر نیز در این فهرست دیده می‌شوند.

ممکن است نتیجه این پیش‌بینی‌ها گاهی درست از آب دربیاید. با دو نتیجه اصلی روبه‌رو هستیم و طبیعی است که تعدادی از حدس‌ها درست باشند. درست درآمدن یک پیش‌بینی، دلیل علمی‌بودن روش نیست.

این نشانه‌ها را می‌توان برای سرگرمی دنبال کرد، اما بهتر است براساس آنها رژیم، دارو، زمان اقدام یا تصمیم درمانی خود را تغییر ندهید.

آیا راه پزشکی برای انتخاب جنسیت وجود دارد؟

وقتی زوجی می‌گوید جنسیت فرزند برایش مهم است، ابتدا باید روشن کنیم منظور از مهم چیست.

گاهی زوج فقط یک ترجیح دارد؛ مثلاً بعد از دو پسر، داشتن دختر برایش خوشایندتر است، اما اگر فرزند بعدی پسر باشد نیز او را می‌پذیرد. در این شرایط، ممکن است بارداری طبیعی همچنان انتخاب منطقی باشد.

گاهی موضوع فراتر از ترجیح است. زوج می‌گوید اگر جنسیت قابل‌انتخاب نباشد، فعلاً برای بارداری اقدام نمی‌کند. در چنین شرایطی باید روش‌های پزشکی، محدودیت‌ها، هزینه‌ها و احتمال نرسیدن به نتیجه موردنظر را جدی‌تر بررسی کرد.

گاهی هم انتخاب جنسیت یک دلیل پزشکی دارد؛ برای مثال، در خانواده سابقه بیماری ژنتیکی وابسته به جنس وجود دارد. این گروه از زوج‌ها پیش از بارداری به مشاوره ژنتیک دقیق‌تری نیاز دارند.

روش‌های پزشکی را باید از توصیه‌های خانگی جدا کرد. در بعضی شرایط می‌توان تعیین جنسیت با آزمایش ژنتیکی جنین یا روش مبتنی بر جداسازی اسپرم را بررسی کرد. این دو مسیر از نظر مراحل، دقت، هزینه و محدودیت‌ها یکسان نیستند و انتخاب میان آنها باید براساس شرایط باروری زوج انجام شود.

تعیین جنسیت با جداسازی اسپرم چگونه است؟

در تعیین جنسیت با IUI تلاش می‌شود نمونه اسپرم از نظر اسپرم‌های حامل X یا Y غنی‌تر شود و سپس نمونه آماده‌شده در زمان مناسب داخل رحم قرار گیرد.

واژه «غنی‌سازی» در اینجا مهم است. در بسیاری از روش‌ها، نمونه به‌طور کامل از یک نوع اسپرم خالی نمی‌شود؛ بنابراین افزایش احتمال را نباید با تضمین نتیجه اشتباه گرفت.

این روش ممکن است برای زوجی مطرح شود که می‌خواهد گزینه‌ای ساده‌تر از IVF را بررسی کند و می‌پذیرد که نتیجه جنسیت قطعی نباشد. اما برای خانواده‌ای که جنسیت موردنظر برایش شرط اصلی بارداری است، احتمال خطا و محدودیت روش باید از ابتدا شفاف باشد.

ضمن اینکه موفقیت در انتخاب نمونه اسپرم به معنای موفقیت بارداری نیست. سن زن، وضعیت تخمک‌گذاری، کیفیت اسپرم، شرایط رحم و عوامل دیگر همچنان بر نتیجه اثر می‌گذارند.

تعیین جنسیت با IVF و PGT چگونه انجام می‌شود؟

در این مسیر، ابتدا تخمدان‌ها با دارو تحریک می‌شوند تا چند تخمک به دست آید. تخمک‌ها برداشت می‌شوند و لقاح در آزمایشگاه، معمولاً با IVF یا میکرواینجکشن، انجام می‌شود.

جنین‌های تشکیل‌شده چند روز در محیط آزمایشگاه رشد می‌کنند. اگر جنین به مرحله مناسب برسد، تعدادی سلول از بخش تروفکتودرم نمونه‌برداری و برای بررسی ژنتیکی ارسال می‌شود. نتیجه آزمایش می‌تواند اطلاعاتی درباره کروموزوم‌های جنین، از جمله X و Y، در اختیار تیم درمان قرار دهد.

در صورت وجود جنین مناسب با جنسیت موردنظر، می‌توان انتقال آن را بررسی کرد. اما عبارت در صورت وجود را نباید نادیده گرفت. ممکن است:

• تعداد تخمک‌های به‌دست‌آمده کم باشد.
• همه تخمک‌ها بارور نشوند.
• بعضی جنین‌ها تا مرحله نمونه‌برداری رشد نکنند.
• جنین دارای جنسیت موردنظر تشکیل نشود.
• جنین موردنظر از نظر بررسی انجام‌شده برای انتقال مناسب نباشد.
• انتقال جنین به بارداری منتهی نشود.

بنابراین IVF و PGT امکان بررسی مستقیم‌تر جنسیت کروموزومی جنین را فراهم می‌کنند، اما نمی‌توان برای همه زوج‌ها نتیجه یکسانی پیش‌بینی کرد.

وقتی می‌گویند تعیین جنسیت ۹۹ درصد دقت دارد، منظور چیست؟

یکی از مهم‌ترین سؤال‌هایی که باید پیش از تصمیم‌گیری بپرسید همین است. عددی که برای دقت آزمایش گفته می‌شود، لزوماً شانس شما برای تولد فرزند با جنسیت موردنظر نیست.

فرض کنید یک زوج پس از IVF چهار جنین قابل‌آزمایش دارد. ممکن است آزمایش بتواند کروموزوم‌های جنسی این جنین‌ها را با دقت بالایی بررسی کند، اما هیچ جنین مناسبی با جنسیت دلخواه زوج وجود نداشته باشد.

حتی اگر جنین موردنظر وجود داشته باشد، هنوز انتقال، لانه‌گزینی، ادامه بارداری و تولد زنده باقی مانده است. هرکدام از این مراحل احتمال موفقیت جداگانه‌ای دارند.

بنابراین باید چهار موضوع را از هم جدا کرد:

• دقت آزمایش در تشخیص کروموزوم‌های جنسی
• احتمال تشکیل جنین با جنسیت موردنظر
• احتمال وجود جنین مناسب برای انتقال
• احتمال بارداری و تولد زنده پس از انتقال

اگر این چهار عدد در یک عبارت تبلیغاتی با هم ترکیب شوند، ممکن است زوج تصور کند با شروع درمان، تولد دختر یا پسر موردنظر تقریباً قطعی است؛ درحالی‌که شرایط هر زوج متفاوت است.

آیا PGT سلامت کامل جنین را هم مشخص می‌کند؟

آزمایش ژنتیکی پیش از لانه‌گزینی براساس نوع آن می‌تواند بعضی تغییرات کروموزومی یا بیماری‌های ژنتیکی مشخص را بررسی کند. اما هیچ آزمایشی همه بیماری‌ها، تفاوت‌های ژنتیکی و مشکلات احتمالی آینده را به‌طور کامل پیش‌بینی نمی‌کند.

نتیجه مناسب PGT به معنای تضمین سلامت کامل نوزاد نیست. به همین دلیل، غربالگری‌ها و مراقبت‌های دوران بارداری پس از انتقال جنین نیز طبق نظر پزشک ادامه پیدا می‌کنند.

برای زوج‌هایی که سابقه بیماری ژنتیکی دارند، نوع آزمایش باید براساس همان بیماری و پس از مشاوره ژنتیک انتخاب شود. انجام یک آزمایش عمومی ممکن است پاسخ پرسش اختصاصی خانواده را ندهد.

انتخاب جنسیت برای چه زوج‌هایی قابل‌بررسی است؟

نمی‌توان برای همه زوج‌ها یک توصیه واحد نوشت. شرایط پزشکی، تعداد فرزندان، سن مادر، ذخیره تخمدان، کیفیت اسپرم، سابقه درمان و میزان اهمیت جنسیت در تصمیم خانواده با هم فرق دارند.

به‌طور کلی، مشاوره تخصصی در این شرایط اهمیت بیشتری پیدا می‌کند:

• زوجی که چند فرزند هم‌جنس دارد و تمایل جدی به جنس مخالف دارد.
• خانواده‌ای که سابقه بیماری وابسته به جنس دارد.
• زوجی که به دلایل دیگری قرار است IVF انجام دهد و درباره جنسیت جنین نیز سؤال دارد.
• زوجی که روش‌های خانگی را امتحان کرده و حالا دنبال ارزیابی علمی‌تر است.
• خانواده‌ای که نتیجه متفاوت از جنسیت دلخواه، تصمیمش برای بارداری را تغییر می‌دهد.

در جلسه مشاوره فقط درباره خواسته زوج صحبت نمی‌کنیم. باید دید از نظر پزشکی چه گزینه‌هایی پیش روی آنهاست و هر گزینه چه فشاری از نظر جسمی، مالی و روانی ایجاد می‌کند.

بارداری طبیعی، جداسازی اسپرم یا IVF؛ کدام انتخاب منطقی‌تر است؟

پاسخ به این سؤال به میزان اهمیت جنسیت برای شما بستگی دارد.

اگر جنسیت فقط یک ترجیح است

اگر دختر یا پسر بودن برایتان دوست‌داشتنی است اما نتیجه دیگر را هم با آرامش می‌پذیرید، بارداری طبیعی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. در این حالت، بهتر است تمرکز اصلی روی سلامت پیش از بارداری و افزایش شانس لقاح قرار بگیرد.

اگر می‌خواهید احتمال را تغییر دهید اما IVF نمی‌خواهید

ممکن است بررسی روش‌های مبتنی بر جداسازی یا غنی‌سازی اسپرم مطرح شود. باید از ابتدا بدانید که این روش‌ها معمولاً نتیجه را قطعی نمی‌کنند و موفقیت بارداری نیز به عوامل دیگری وابسته است.

اگر جنسیت برای تصمیم شما تعیین‌کننده است

IVF همراه با بررسی ژنتیکی جنین ممکن است گزینه قابل‌بررسی‌تری باشد. بااین‌حال، این مسیر درمانی ساده و تضمین‌شده نیست. احتمال نداشتن جنین مناسب با جنسیت موردنظر باید پیش از شروع درمان پذیرفته شود.

اگر سابقه بیماری وابسته به جنس دارید

اولین قدم انتخاب روش درمان نیست؛ مشاوره ژنتیک است. ابتدا باید نوع وراثت، احتمال انتقال و آزمایش مناسب مشخص شود. بعد می‌توان درباره IVF و نوع PGT تصمیم گرفت.

پیش از انتخاب روش، این سؤال‌ها را بپرسید

بعضی زوج‌ها با شنیدن یک درصد بالا تصمیم می‌گیرند، اما در جلسه مشاوره متوجه می‌شوند سؤالات مهم‌تری وجود داشته است. پیش از شروع درمان بهتر است پاسخ این موارد را بدانید:

• با توجه به سن و ذخیره تخمدان، احتمال به‌دست‌آمدن چند تخمک چقدر است؟
• آیا ممکن است هیچ جنینی با جنسیت موردنظر تشکیل نشود؟
• روش پیشنهادی جنسیت را تشخیص می‌دهد یا فقط احتمال آن را افزایش می‌دهد؟
• عدد اعلام‌شده مربوط به دقت آزمایش است یا تولد زنده؟
• اگر جنین مناسب وجود نداشت، مرحله بعدی چه خواهد بود؟
• آیا ممکن است به بیش از یک دوره درمان نیاز باشد؟
• چه آزمایش‌هایی پیش از شروع لازم است؟
• آیا در خانواده ما دلیل پزشکی برای مشاوره ژنتیک وجود دارد؟

پاسخ به این سؤال‌ها شاید از جذابیت وعده‌های کوتاه کم کند، اما کمک می‌کند تصمیمی واقعی‌تر و کم‌تنش‌تر بگیرید.

چند اشتباه که ممکن است شانس بارداری را کمتر کند

تمام تمرکز را روی جنسیت نگذارید

گاهی زوج آن‌قدر درگیر دختر یا پسرشدن می‌شود که سن مادر، ذخیره تخمدان یا کیفیت اسپرم را نادیده می‌گیرد. زمان در درمان باروری برای بعضی زوج‌ها عامل مهمی است و نباید بدون ارزیابی پزشکی از دست برود.

به امید تغییر جنسیت، نزدیکی را بیش از حد محدود نکنید

تعیین یک روز بسیار محدود برای نزدیکی ممکن است شانس بارداری در همان چرخه را کاهش دهد؛ بدون اینکه جنسیت را به شکل قابل‌اعتماد تغییر دهد.

رژیم سخت را خودسرانه شروع نکنید

رژیمی که با هدف انتخاب جنسیت نوشته شده، لزوماً برای سلامت شما مناسب نیست. مصرف مکمل یا حذف مواد غذایی باید با توجه به وضعیت بدنی و نظر متخصص انجام شود.

از مواد خانگی برای شست‌وشوی واژن استفاده نکنید

تغییر محیط واژن با مواد غیراستاندارد ممکن است التهاب یا عفونت ایجاد کند و شواهد قابل‌اعتمادی برای تعیین جنسیت در اختیار ما نمی‌گذارد.

«دقت تشخیص» را با «تضمین تولد» یکی ندانید

پرسیدن همین یک سؤال می‌تواند جلوی بسیاری از برداشت‌های اشتباه را بگیرد: درصدی که اعلام می‌شود دقیقاً مربوط به کدام مرحله است؟

حرف آخر دکتر نصر اصفهانی

اگر جنسیت فرزند برای شما مهم است، این خواسته را پنهان نکنید و بابت آن احساس خجالت نداشته باشید. بهتر است در جلسه مشاوره روشن و صادقانه بگویید ترجیح شما چیست و اگر نتیجه متفاوت باشد چه احساسی خواهید داشت. پاسخ همین سؤال، انتخاب مسیر را آسان‌تر می‌کند.

آنچه نباید ادامه پیدا کند، سرزنش مادر است. در اغلب بارداری‌ها، کروموزوم X یا Y از طریق اسپرم وارد لقاح می‌شود؛ اما پدر هم در بارداری طبیعی اختیار انتخاب اسپرم را ندارد. بنابراین جنسیت فرزند نه کوتاهی مادر است و نه تصمیم پدر.

اگر جنسیت فقط یک ترجیح است و نتیجه دیگر را می‌پذیرید، بارداری طبیعی ممکن است انتخاب مناسبی باشد. اگر جنسیت برای تصمیم شما تعیین‌کننده است یا در خانواده سابقه بیماری وابسته به جنس وجود دارد، بهتر است پیش از اقدام، شرایط باروری زن و مرد و گزینه‌های ژنتیکی بررسی شوند.

قدم بعدی شما اجرای رژیم اینترنتی یا محدودکردن خودسرانه زمان نزدیکی نیست. ابتدا یک ارزیابی تخصصی انجام دهید تا مشخص شود کدام روش، با چه محدودیت‌هایی، برای شرایط شما قابل‌بررسی است.