تأیید شده توسط پزشکان متخصص کلینیک
این محتوا صرفاً با هدف افزایش آگاهی شما درباره موضوعات مرتبط با سلامت باروری و درمانهای تخصصی در کلینیک ناباروری پویش تهیه شده است.
عفونت واژن یکی از شایعترین مشکلات سلامت زنان است که معمولاً با علائمی مثل خارش، سوزش، تغییر رنگ یا بوی ترشحات، درد هنگام ادرار یا ناراحتی در زمان رابطه جنسی خودش را نشان میدهد. این مشکل همیشه یک علت ثابت ندارد؛ گاهی به دلیل رشد بیش از حد قارچها ایجاد میشود، گاهی نتیجه بههمخوردن تعادل باکتریهای طبیعی واژن است و در برخی موارد هم به عفونتهای مقاربتی، خشکی واژن، حساسیت به شویندهها یا تغییرات هورمونی مربوط میشود.
به همین دلیل، شناخت علائم بهتنهایی برای انتخاب درمان کافی نیست. در این مقاله بررسی میکنیم عفونت واژن چیست، چه علائمی دارد، انواع مختلف آن چه تفاوتی با هم دارند، چه عواملی باعث بروز یا عود آن میشوند و بهترین روش درمان عفونت واژن بر اساس نوع آن چیست. همچنین توضیح میدهیم چه زمانی نباید خوددرمانی کرد و چه علائمی نیاز به مراجعه سریع به پزشک زنان دارند.
خلاصه سریع عفونت واژن در یک نگاه
عفونت واژن یکی از مشکلات شایع ناحیه تناسلی است، اما همه موارد آن خطرناک یا نگرانکننده نیستند. بسیاری از خانمها در دورهای از زندگی خود علائمی مثل خارش، سوزش یا تغییر ترشحات را تجربه میکنند. مهمترین نکته این است که علائم را درست بشناسید و بدون تشخیص، درمان را شروع نکنید.
عفونت واژن معمولاً با چه علائمی شروع میشود؟
علائم عفونت واژن ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، اما شایعترین نشانهها شامل موارد زیر است:
- خارش یا سوزش واژن و ناحیه خارجی تناسلی
- تغییر رنگ، بو یا غلظت ترشحات
- ترشحات سفید پنیری، خاکستری، زرد یا سبز
- بوی نامطبوع، بهخصوص بوی شبیه ماهی
- درد یا سوزش هنگام ادرار
- درد هنگام رابطه جنسی
- قرمزی، التهاب یا تورم اطراف واژن
- لکهبینی خفیف در برخی موارد
این علائم میتوانند به علت عفونت قارچی، عفونت باکتریایی، تریکومونیازیس، حساسیت، خشکی واژن یا حتی برخی بیماریهای مقاربتی ایجاد شوند. منابع پزشکی معتبر نیز تأکید میکنند که واژینیت معمولاً با ترشح، خارش و درد همراه است و علت آن میتواند تغییر تعادل باکتریهای طبیعی، عفونت یا کاهش استروژن باشد.
چه زمانی احتمال عفونت قارچی، باکتریایی یا تریکومونیازیس بیشتر است؟
جدول زیر فقط برای شناخت اولیه علائم است و جای تشخیص پزشک را نمیگیرد:
| نشانه | احتمال بیشتر |
|---|---|
| ترشح سفید، غلیظ، پنیری، خارش شدید | عفونت قارچی |
| ترشح خاکستری یا سفید رقیق با بوی ماهی | عفونت باکتریایی |
| ترشح سبز یا زرد، کفآلود، بوی بد | تریکومونیازیس یا عفونت جدیتر |
| خشکی، سوزش، درد رابطه، بدون ترشح واضح | آتروفی یا تحریک غیرعفونی |
چه علائمی نیاز به مراجعه سریع به پزشک دارند؟
اگر هر کدام از علائم زیر را دارید، بهتر است مراجعه به پزشک را به تعویق نیندازید:
- اولین بار است که چنین علائمی را تجربه میکنید.
- باردار هستید.
- ترشحات سبز، زرد، خاکستری، خونی یا بسیار بدبو دارید.
- درد لگن، تب، لرز یا ضعف عمومی دارید.
- علائم بعد از درمان بهتر نشده یا دوباره برگشتهاند.
- احتمال بیماری مقاربتی وجود دارد.
- هنگام ادرار یا رابطه جنسی درد شدید دارید.
- لکهبینی یا خونریزی غیرعادی دارید.
در منابعی مانند NHS نیز تأکید شده است که علائم ممکن است فقط یک حدس اولیه درباره علت بدهند و نباید صرفاً بر اساس علائم، خودتشخیصی و خوددرمانی انجام شود.
هنوز درباره شرایط خود مطمئن نیستید؟
اگر علائم، نتیجه آزمایش یا مسیر درمان برای شما مبهم است، میتوانید شرایط خود را با کارشناس متخصص ناباروری مطرح کنید و راهنمایی دقیقتری بگیرید.
عفونت واژن چیست؟
عفونت واژن زمانی رخ میدهد که تعادل طبیعی محیط واژن به هم بخورد و قارچها، باکتریهای مضر یا عوامل بیماریزا فرصت رشد پیدا کنند. البته واژن همیشه دارای باکتری و ترشح طبیعی است و وجود ترشح بهتنهایی نشانه بیماری نیست.
نقش باکتریهای مفید و pH طبیعی واژن
در حالت طبیعی، محیط واژن دارای باکتریهای مفیدی مانند لاکتوباسیلهاست. این باکتریها به حفظ تعادل محیط واژن کمک میکنند و باعث میشوند رشد میکروبهای مضر کنترل شود. pH طبیعی واژن معمولاً اسیدی است و همین محیط اسیدی نقش محافظتی دارد.
وقتی این تعادل به هم میخورد، قارچها یا باکتریهای خاص میتوانند بیشتر از حد طبیعی رشد کنند. نتیجه این تغییر ممکن است خارش، سوزش، بوی بد یا ترشحات غیرطبیعی باشد.
چه زمانی تعادل طبیعی واژن به هم میخورد؟
تعادل واژن ممکن است به دلایل مختلفی تغییر کند، از جمله:
- مصرف آنتیبیوتیک
- تغییرات هورمونی
- بارداری، شیردهی یا یائسگی
- دیابت کنترلنشده
- ضعف سیستم ایمنی
- دوش واژینال
- شویندهها و محصولات معطر
- لباس زیر تنگ و نایلونی
- رطوبت طولانیمدت
- رابطه جنسی محافظتنشده یا تغییر شریک جنسی
CDC نیز دوش واژینال، استفاده نکردن از کاندوم و داشتن شریک جنسی جدید یا چند شریک جنسی را از عواملی میداند که میتوانند تعادل طبیعی باکتریهای واژن را برهم بزنند و خطر واژینوز باکتریایی را افزایش دهند.
آیا هر ترشحی نشانه عفونت است؟
خیر. ترشح واژن همیشه نشانه عفونت نیست. واژن بهطور طبیعی ترشحاتی تولید میکند که به پاکسازی و حفظ رطوبت کمک میکنند. این ترشحات ممکن است در طول چرخه قاعدگی، زمان تخمکگذاری، بارداری یا بر اثر تغییرات هورمونی کمی تغییر کنند.
ترشح طبیعی معمولاً:
- شفاف، سفید یا کمی کرمی است.
- بوی تند و آزاردهنده ندارد.
- با خارش، سوزش یا درد همراه نیست.
- مقدار آن در دورههای مختلف سیکل تغییر میکند.
اما اگر ترشح با بوی بد، رنگ غیرطبیعی، خارش، سوزش، درد، خونریزی یا التهاب همراه باشد، نیاز به بررسی دارد.
علائم عفونت واژن چیست؟
علائم عفونت واژن به نوع عفونت و شدت آن بستگی دارد. برخی افراد فقط یک علامت خفیف دارند، اما برخی دیگر ممکن است چند علامت را همزمان تجربه کنند.
خارش و سوزش واژن
خارش یکی از شایعترین علائم عفونت قارچی واژن است. این خارش ممکن است در ناحیه داخلی واژن، اطراف دهانه واژن یا ناحیه خارجی تناسلی احساس شود. سوزش نیز ممکن است هنگام ادرار، شستوشو یا رابطه جنسی بیشتر شود.
ACOG خارش و سوزش را از علائم شایع عفونت قارچی معرفی میکند و توضیح میدهد که در برخی موارد، سوزش هنگام ادرار یا رابطه جنسی شدیدتر احساس میشود.
تغییر رنگ، بو و غلظت ترشحات
یکی از مهمترین نشانهها برای تشخیص اولیه نوع عفونت، تغییر ترشحات است:
- ترشح سفید، غلیظ و پنیری بیشتر به نفع عفونت قارچی است.
- ترشح رقیق خاکستری یا سفید همراه با بوی ماهی بیشتر در عفونت باکتریایی دیده میشود.
- ترشح زرد یا سبز، کفآلود و بدبو میتواند نشانه تریکومونیازیس یا عفونتهای جدیتر باشد.
- کاهش ترشح همراه با خشکی و سوزش ممکن است در واژینیت آتروفیک دیده شود.
درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی
التهاب واژن میتواند باعث حساس شدن بافت شود. در نتیجه، عبور ادرار یا تماس در زمان رابطه جنسی ممکن است دردناک باشد. البته سوزش هنگام ادرار همیشه به معنی عفونت واژن نیست و ممکن است به عفونت ادراری هم مربوط باشد.
قرمزی، تورم یا التهاب ناحیه تناسلی
در برخی عفونتها، مخصوصاً عفونت قارچی یا حساسیتهای پوستی، ناحیه خارجی تناسلی ممکن است قرمز، متورم یا دردناک شود. استفاده از شویندههای نامناسب، نوار بهداشتی معطر، لباس زیر تنگ یا ژلهای عطری نیز میتواند چنین حالتی ایجاد کند.
لکهبینی یا خونریزی خفیف؛ چه زمانی نگرانکننده است؟
لکهبینی خفیف ممکن است در اثر التهاب شدید، تحریک دهانه رحم یا برخی عفونتها رخ دهد؛ اما خونریزی غیرعادی را نباید ساده گرفت. اگر لکهبینی همراه با درد لگن، تب، ترشحات بدبو، احتمال بارداری یا رابطه جنسی محافظتنشده باشد، باید توسط پزشک بررسی شود.
چک لیست رایگان
مراقبت های بعد از انتقال جنین
شماره موبایل خود را وارد تا فایل PDF برای شما ارسال شود.
- مشاهده چک لیست بصورت آنلاین
- فایل قابل دانلود و چاپ
انواع عفونت واژن و تفاوت علائم آنها
عفونت واژن یک بیماری واحد با یک درمان ثابت نیست. چند نوع مختلف واژینیت وجود دارد و هرکدام علت، علائم و درمان متفاوتی دارند.
عفونت قارچی واژن
عفونت قارچی واژن معمولاً به دلیل رشد بیش از حد قارچی به نام کاندیدا ایجاد میشود. این قارچ ممکن است بهطور طبیعی در بدن وجود داشته باشد، اما زمانی که تعادل محیط واژن تغییر کند، رشد آن بیشتر میشود.
علائم شاخص عفونت قارچی واژن شامل موارد زیر است:
- خارش شدید
- سوزش واژن یا ناحیه خارجی تناسلی
- ترشح سفید، غلیظ و پنیری
- قرمزی یا تورم
- درد یا سوزش هنگام ادرار
- درد هنگام رابطه جنسی
عفونت قارچی معمولاً بوی تند و ماهیمانند ندارد. اگر بوی بد شدید وجود داشته باشد، احتمال عفونت باکتریایی یا عفونتهای دیگر بیشتر میشود.
درمان عفونت قارچی معمولاً با داروهای ضدقارچ انجام میشود، اما نوع دارو، مدت مصرف و شکل دارویی باید بر اساس شدت علائم و سابقه عود توسط پزشک مشخص شود. CDC نیز درمان کاندیدیازیس واژینال را معمولاً با کرم ضدقارچ داخل واژن یا فلوکونازول خوراکی معرفی میکند و توصیه میکند در صورت برگشت، بدتر شدن یا بهتر نشدن علائم، بیمار توسط پزشک بررسی شود.
عفونت باکتریایی واژن یا BV
عفونت باکتریایی واژن یا واژینوز باکتریایی زمانی اتفاق میافتد که تعادل باکتریهای مفید و مضر واژن تغییر کند. در این حالت، برخی باکتریهای بیهوازی بیشتر رشد میکنند و باعث ترشحات غیرطبیعی و بوی بد میشوند.
علائم رایج BV عبارتاند از:
- ترشح رقیق، سفید یا خاکستری
- بوی ماهی، بهخصوص بعد از رابطه جنسی
- سوزش خفیف
- گاهی خارش خفیف یا بدون خارش
- احساس ناراحتی در واژن
BV معمولاً با تغییر pH واژن ارتباط دارد. درمان آن اغلب با آنتیبیوتیکهایی مانند مترونیدازول یا کلیندامایسین انجام میشود، اما این داروها باید با تشخیص و تجویز پزشک مصرف شوند. CDC رژیمهای درمانی توصیهشده برای BV را شامل مترونیدازول خوراکی، ژل مترونیدازول یا کرم کلیندامایسین معرفی میکند.
عفونت تریکومونیازیس
تریکومونیازیس یک عفونت مقاربتی است که توسط یک انگل میکروسکوپی ایجاد میشود. این عفونت میتواند هم در زنان و هم در مردان وجود داشته باشد و گاهی بدون علامت است؛ اما در صورت بروز علائم، معمولاً ترشحات غیرطبیعی و التهاب ایجاد میکند.
علائم احتمالی تریکومونیازیس:
- ترشح زرد یا سبز
- ترشح کفآلود
- بوی ناخوشایند
- خارش و سوزش
- درد هنگام ادرار
- درد یا ناراحتی هنگام رابطه جنسی
درمان تریکومونیازیس باید کامل انجام شود و معمولاً لازم است شریک جنسی نیز همزمان درمان شود. CDC توصیه میکند افراد مبتلا به تریکومونیازیس تا زمانی که درمان خود و شریک جنسی کامل نشده و علائم برطرف نشده است، از رابطه جنسی خودداری کنند. همچنین انجام تست برای سایر عفونتهای مقاربتی در این افراد توصیه میشود.
واژینیت آتروفیک یا خشکی واژن
واژینیت آتروفیک معمولاً به دلیل کاهش استروژن ایجاد میشود. این وضعیت در دوران یائسگی شایعتر است، اما ممکن است در شیردهی، بعد از زایمان یا در برخی شرایط هورمونی نیز دیده شود.
علائم واژینیت آتروفیک:
- خشکی واژن
- سوزش
- درد هنگام رابطه جنسی
- کاهش ترشحات طبیعی
- احساس نازکی یا حساسیت بافت
- گاهی تکرر ادرار یا ناراحتی ادراری
این مشکل عفونت واقعی نیست، اما میتواند علائمی شبیه عفونت ایجاد کند. درمان آن ممکن است شامل مرطوبکننده واژینال، لوبریکانت پایه آب یا در برخی موارد درمان هورمونی باشد. درمان هورمونی فقط باید با نظر پزشک انجام شود.
التهاب یا حساسیت غیرعفونی واژن
گاهی خارش، سوزش یا التهاب واژن به دلیل عفونت نیست، بلکه به دلیل تحریک یا حساسیت ایجاد میشود. این نوع التهاب ممکن است بعد از استفاده از محصولات معطر یا تماس با مواد تحریککننده اتفاق بیفتد.
عوامل تحریککننده رایج:
- شویندههای معطر
- دوش واژینال
- اسپری یا دئودورانت واژینال
- ژلهای بهداشتی نامناسب
- نوار بهداشتی یا پد معطر
- لباس زیر تنگ یا نایلونی
- باقی ماندن رطوبت در ناحیه تناسلی
در این موارد، حذف عامل تحریککننده معمولاً اولین قدم است؛ اما اگر علائم ادامه پیدا کند، باید احتمال عفونت یا مشکلات پوستی بررسی شود.
عفونتهای مقاربتی که ممکن است با عفونت واژن اشتباه شوند
برخی عفونتهای مقاربتی میتوانند علائمی شبیه عفونت واژن ایجاد کنند. به همین دلیل، در صورت وجود ترشحات غیرطبیعی، درد، خونریزی، زخم، تاول یا سابقه رابطه محافظتنشده، باید بررسی دقیقتری انجام شود.
مواردی که ممکن است با عفونت واژن اشتباه شوند:
- کلامیدیا
- سوزاک
- تبخال تناسلی
- HPV یا زگیل تناسلی
- سرویسیت یا التهاب دهانه رحم
این بیماریها درمان متفاوتی دارند و برخی از آنها در صورت درمان نشدن میتوانند عوارض جدی ایجاد کنند. بنابراین تشخیص قطعی باید توسط پزشک و در صورت نیاز با آزمایش انجام شود.
جدول مقایسه انواع عفونت واژن
شناخت تفاوت علائم میتواند به شما کمک کند زودتر متوجه مشکل شوید، اما این جدول جایگزین معاینه و آزمایش نیست.
تفاوت عفونت قارچی، باکتریایی، تریکومونیازیس و آتروفیک
| نوع مشکل | ترشح | بو | خارش | نکته تشخیصی |
|---|---|---|---|---|
| قارچی | سفید، غلیظ، پنیری | معمولاً بدون بو | شدید | بعد از آنتیبیوتیک یا ضعف ایمنی شایعتر است |
| باکتریایی | رقیق، خاکستری یا سفید | بوی ماهی | خفیف یا ندارد | بعد از رابطه ممکن است بو بیشتر شود |
| تریکومونیازیس | زرد یا سبز، کفآلود | بدبو | متوسط تا شدید | عفونت مقاربتی است |
| آتروفیک | کم یا خشک | معمولاً ندارد | بیشتر به شکل سوزش و خشکی | در یائسگی یا شیردهی شایعتر است |
علت عفونت واژن چیست؟
عفونت واژن معمولاً زمانی ایجاد میشود که تعادل طبیعی محیط واژن مختل شود. این اختلال ممکن است به سبک زندگی، داروها، وضعیت ایمنی بدن، تغییرات هورمونی یا تماس با عوامل عفونی مربوط باشد.
مصرف آنتیبیوتیکها
آنتیبیوتیکها برای درمان عفونتهای باکتریایی مفید هستند، اما ممکن است در کنار باکتریهای مضر، بخشی از باکتریهای مفید بدن را هم کاهش دهند. وقتی باکتریهای مفید واژن کمتر شوند، احتمال رشد قارچها بیشتر میشود. به همین دلیل، برخی افراد بعد از مصرف آنتیبیوتیک دچار عفونت قارچی میشوند.
تغییرات هورمونی در قاعدگی، بارداری، شیردهی و یائسگی
هورمونها روی ترشحات، رطوبت، ضخامت بافت و pH واژن تأثیر دارند. تغییرات هورمونی در دوره قاعدگی، بارداری، شیردهی یا یائسگی ممکن است زمینه را برای خشکی، تحریک یا عفونت فراهم کند.
در بارداری، هرگونه عفونت یا ترشح غیرطبیعی باید جدیتر بررسی شود؛ چون برخی عفونتها در صورت درمان نشدن میتوانند برای مادر یا بارداری مشکلساز شوند.
دیابت و ضعف سیستم ایمنی
دیابت کنترلنشده میتواند احتمال عفونت قارچی را افزایش دهد. بالا بودن قند خون، تغییرات ایمنی و رطوبت بیشتر میتوانند زمینه رشد قارچ را فراهم کنند. همچنین افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، ممکن است بیشتر دچار عفونتهای مکرر شوند.
رابطه جنسی محافظتنشده یا تغییر شریک جنسی
برخی عفونتها مانند تریکومونیازیس از طریق رابطه جنسی منتقل میشوند. از طرف دیگر، رابطه جنسی میتواند باکتریهای جدیدی را وارد محیط واژن کند و تعادل میکروبی را تغییر دهد. این موضوع بهخصوص در BV اهمیت دارد.
استفاده صحیح و منظم از کاندوم میتواند خطر برخی عفونتهای مقاربتی را کاهش دهد، اما اگر علائم دارید، باید تشخیص دقیق انجام شود.
دوش واژینال و شویندههای معطر
واژن به شستوشوی داخلی نیاز ندارد. دوش واژینال میتواند باکتریهای مفید را کاهش دهد و pH طبیعی را تغییر دهد. CDC نیز اعلام میکند که دوش واژینال ممکن است خطر عود BV را افزایش دهد و شواهدی از مفید بودن آن برای درمان یا کاهش علائم وجود ندارد.
لباس زیر تنگ، نایلونی و رطوبت زیاد
رطوبت و گرما محیط مناسبی برای رشد قارچها ایجاد میکند. لباس زیر تنگ، جنس نایلونی، تعریق زیاد، ماندن طولانی با لباس ورزشی خیس یا مایوی مرطوب میتواند احتمال تحریک و عفونت را بیشتر کند.
استرس، خواب ناکافی و تغذیه نامناسب
استرس طولانی، خواب ناکافی و تغذیه نامتعادل ممکن است روی سیستم ایمنی بدن اثر بگذارد. این عوامل بهتنهایی همیشه باعث عفونت نمیشوند، اما میتوانند در کنار عوامل دیگر احتمال عود یا طولانی شدن علائم را بیشتر کنند.
از کجا بفهمم عفونت واژن دارم؟
برای تشخیص قطعی عفونت واژن، معاینه و گاهی آزمایش لازم است. با این حال، برخی علائم میتوانند به شما هشدار دهند که وضعیت طبیعی نیست.
چه علائمی طبیعی نیستند؟
علائم زیر معمولاً نیاز به بررسی دارند:
- بوی بد و غیرمعمول
- ترشح سبز، زرد، خاکستری یا خونی
- ترشح سفید پنیری همراه با خارش شدید
- سوزش شدید
- درد هنگام ادرار یا رابطه جنسی
- قرمزی یا تورم ناحیه تناسلی
- درد لگن
- تب
- عود مکرر علائم
چه زمانی نباید خوددرمانی کرد؟
در این شرایط بهتر است خوددرمانی نکنید:
- اولین بار است علائم دارید.
- باردار هستید.
- علائم شدید یا غیرمعمول دارید.
- ترشحات سبز، زرد، خونی یا بسیار بدبو است.
- درد لگن یا تب دارید.
- درمان قبلی جواب نداده است.
- عفونت مرتب برمیگردد.
- احتمال بیماری مقاربتی وجود دارد.
- مطمئن نیستید مشکل قارچی است یا باکتریایی.
مصرف اشتباه دارو ممکن است علائم را پنهان کند، تشخیص را سختتر کند یا باعث مقاومت و عود مکرر شود.
فرق عفونت واژن با عفونت ادراری چیست؟
عفونت واژن بیشتر با ترشحات غیرطبیعی، خارش، بوی بد، سوزش و التهاب همراه است. اما عفونت ادراری معمولاً بیشتر با علائمی مثل سوزش هنگام ادرار، تکرر ادرار، فوریت ادرار و درد پایین شکم شناخته میشود.
البته گاهی این علائم با هم همپوشانی دارند. برای مثال، التهاب واژن میتواند باعث سوزش هنگام ادرار شود، بدون اینکه عفونت ادراری وجود داشته باشد. اگر تکرر ادرار، درد مثانه، تب یا درد پهلو دارید، باید از نظر عفونت ادراری نیز بررسی شوید.
فرق عفونت واژن با عفونت رحم چیست؟
عفونت واژن معمولاً در ناحیه واژن و اطراف آن علائم ایجاد میکند. اما عفونت رحم، دهانه رحم یا لگن ممکن است با درد لگن، تب، ترشحات چرکی یا بدبو، خونریزی غیرعادی و درد بیشتر همراه باشد.
اگر عفونت از واژن یا دهانه رحم به سمت بالا گسترش پیدا کند، ممکن است اندامهای داخلی لگن را درگیر کند. این وضعیت نیاز به بررسی فوری دارد.
فرق عفونت واژن با بیماریهای مقاربتی چیست؟
بعضی عفونتهای واژن مانند عفونت قارچی و بسیاری از موارد BV، معمولاً بیماری مقاربتی محسوب نمیشوند. اما برخی بیماریهای مقاربتی مانند تریکومونیازیس، کلامیدیا، سوزاک یا تبخال تناسلی میتوانند علائمی شبیه عفونت واژن ایجاد کنند.
اگر ترشحات بدبو، درد لگن، زخم، تاول، خونریزی غیرعادی یا سابقه رابطه محافظتنشده دارید، تشخیص پزشکی اهمیت بیشتری دارد.
تشخیص عفونت واژن چگونه انجام میشود؟
تشخیص عفونت واژن فقط بر اساس رنگ ترشح یا شدت خارش قطعی نیست. پزشک معمولاً با شرح حال، معاینه و در صورت نیاز آزمایش، نوع مشکل را مشخص میکند.
معاینه توسط پزشک زنان
پزشک درباره علائم، مدت زمان شروع، سابقه عفونت قبلی، داروهای مصرفی، بارداری، وضعیت قاعدگی و سابقه بیماریهای زمینهای سؤال میکند. سپس در صورت نیاز معاینه انجام میشود تا التهاب، نوع ترشح، زخم، حساسیت یا علائم دیگر بررسی شود.
بررسی ترشحات واژن
نمونهای از ترشحات ممکن است بررسی شود تا مشخص شود عامل مشکل قارچ، باکتری، انگل یا التهاب غیرعفونی است. این بررسی میتواند از مصرف داروی اشتباه جلوگیری کند.
تست pH واژن
pH واژن در برخی عفونتها تغییر میکند. برای مثال، در BV معمولاً pH بالاتر میرود. تست pH بهتنهایی تشخیص قطعی نیست، اما در کنار علائم و بررسی ترشحات میتواند کمککننده باشد.
آزمایش کشت یا بررسی میکروسکوپی
در موارد مکرر، مقاوم یا نامشخص، ممکن است آزمایشهای دقیقتری انجام شود. بررسی میکروسکوپی، کشت یا تستهای مولکولی میتوانند نوع عامل عفونت را بهتر مشخص کنند.
چه زمانی تست بیماریهای مقاربتی لازم است؟
اگر احتمال تریکومونیازیس، کلامیدیا، سوزاک، HIV، سیفلیس یا سایر عفونتهای مقاربتی وجود داشته باشد، پزشک ممکن است آزمایشهای مربوط را درخواست کند. CDC برای افراد مبتلا به تریکومونیازیس، انجام تست برای سایر عفونتهای مقاربتی مانند HIV، سیفلیس، سوزاک و کلامیدیا را توصیه میکند.
درمان عفونت واژن بر اساس نوع عفونت
بهترین روش درمان عفونت واژن، درمانی است که بر اساس علت اصلی انتخاب شده باشد. درمان قارچ با درمان باکتری یا عفونت مقاربتی متفاوت است.
درمان عفونت قارچی واژن
درمان عفونت قارچی معمولاً با داروهای ضدقارچ انجام میشود. این داروها ممکن است به شکل کرم، شیاف یا قرص باشند. نوع دارو و مدت درمان به شدت علائم، بارداری، سابقه عود و تشخیص پزشک بستگی دارد.
در عفونت قارچی ساده، ممکن است درمان کوتاهمدت کافی باشد؛ اما در عفونتهای مکرر، شدید یا مقاوم، دوره درمان طولانیتر و بررسی دقیقتر لازم است. CDC در موارد شدید کاندیدیازیس واژینال، درمان موضعی طولانیتر یا دوزهای خوراکی مرحلهای را طبق نظر پزشک مطرح میکند.
نکات مهم:
- دوره درمان را کامل کنید.
- اگر علائم برگشت، دارو را خودسرانه تکرار نکنید.
- اگر باردار هستید، قبل از مصرف هر دارویی با پزشک مشورت کنید.
- اگر عفونت مکرر دارید، بررسی دیابت، ضعف ایمنی یا تشخیص اشتباه مهم است.
درمان عفونت باکتریایی واژن
درمان BV معمولاً با آنتیبیوتیک انجام میشود. داروهایی مانند مترونیدازول یا کلیندامایسین ممکن است به شکل خوراکی یا موضعی تجویز شوند. انتخاب دارو باید با پزشک باشد، زیرا مصرف اشتباه آنتیبیوتیک میتواند باعث عود، عوارض یا مقاومت دارویی شود.
در طول درمان BV، بهتر است توصیههای پزشک درباره رابطه جنسی، کاندوم و پرهیز از دوش واژینال رعایت شود. CDC توصیه میکند در دوره درمان BV، افراد از رابطه جنسی خودداری کنند یا از کاندوم بهصورت صحیح و مداوم استفاده کنند. همچنین دوش واژینال برای درمان یا کاهش علائم توصیه نمیشود.
درمان تریکومونیازیس
تریکومونیازیس باید با داروی مناسب و تحت نظر پزشک درمان شود. چون این عفونت از راه جنسی منتقل میشود، درمان همزمان شریک جنسی اهمیت زیادی دارد. اگر فقط یک نفر درمان شود، احتمال انتقال دوباره وجود دارد.
نکات مهم در درمان تریکومونیازیس:
- درمان را کامل انجام دهید.
- شریک جنسی نیز باید بررسی و درمان شود.
- تا پایان درمان و برطرف شدن علائم، رابطه جنسی نداشته باشید.
- در صورت تشخیص، تست سایر عفونتهای مقاربتی نیز ممکن است لازم باشد.
درمان خشکی و واژینیت آتروفیک
اگر علت علائم، خشکی یا کاهش استروژن باشد، درمان ضدقارچ یا آنتیبیوتیک معمولاً کمکی نمیکند. در این شرایط، پزشک ممکن است بر اساس وضعیت فرد، روشهایی مانند مرطوبکننده واژینال، لوبریکانت پایه آب یا درمان هورمونی موضعی را پیشنهاد کند.
درمان هورمونی برای همه افراد مناسب نیست و باید با توجه به سابقه پزشکی، سن، وضعیت شیردهی، یائسگی و بیماریهای زمینهای انتخاب شود.
درمان عفونت واژن در بارداری
در بارداری، خوددرمانی عفونت واژن توصیه نمیشود. تغییرات هورمونی در این دوران میتواند احتمال برخی عفونتها را افزایش دهد، اما انتخاب دارو باید با دقت انجام شود. بعضی داروها در بارداری مجاز هستند و بعضی دیگر نباید خودسرانه مصرف شوند.
اگر باردار هستید و ترشح غیرطبیعی، خارش، سوزش، بوی بد، درد لگن یا خونریزی دارید، باید به پزشک مراجعه کنید. درمان درست میتواند از عوارض احتمالی جلوگیری کند.
پماد، شیاف و قرص عفونت واژن؛ کدام برای چه نوع عفونتی است؟
بسیاری از افراد هنگام بروز علائم، ابتدا به دنبال پماد عفونت واژن، شیاف ضد عفونت واژن یا قرص خوراکی میگردند. اما انتخاب دارو بدون تشخیص نوع عفونت میتواند اشتباه باشد.
پماد عفونت واژن
پمادها یا کرمهای واژینال ممکن است ضدقارچ، آنتیبیوتیک یا ضدالتهاب باشند. برای مثال، برخی کرمها برای عفونت قارچی استفاده میشوند و برخی دیگر برای عفونت باکتریایی. استفاده از پماد اشتباه ممکن است علائم را کامل درمان نکند.
شیاف ضد عفونت واژن
شیاف واژینال معمولاً بهصورت موضعی اثر میکند و بسته به ترکیب دارویی، ممکن است برای عفونت قارچی یا برخی عفونتهای دیگر تجویز شود. شیاف باید طبق دستور پزشک یا راهنمای دارو استفاده شود و مصرف ناقص آن ممکن است باعث برگشت علائم شود.
قرص خوراکی برای عفونت واژن
قرص خوراکی ممکن است ضدقارچ یا آنتیبیوتیک باشد. در تریکومونیازیس و برخی موارد BV، درمان خوراکی ممکن است لازم باشد. اما قرصها میتوانند عوارض، تداخل دارویی یا محدودیت مصرف در بارداری داشته باشند؛ بنابراین نباید خودسرانه مصرف شوند.
چرا نباید دارو را بدون تشخیص نوع عفونت مصرف کرد؟
چون علائم عفونتها شبیه هم هستند. خارش میتواند در عفونت قارچی، حساسیت یا تریکومونیازیس دیده شود. ترشح غیرطبیعی هم ممکن است به دلایل مختلف ایجاد شود. اگر نوع عفونت مشخص نباشد، مصرف داروی اشتباه میتواند باعث موارد زیر شود:
- طولانی شدن علائم
- عود مکرر
- تحریک بیشتر واژن
- مقاومت دارویی
- پنهان شدن علائم بیماریهای جدیتر
- تأخیر در درمان بیماریهای مقاربتی
هشدار Mayo Clinic درباره مصرف خودسرانه داروی عفونت واژن
“However, you might have something other than a yeast infection. Using the wrong medicine might delay an accurate diagnosis and proper treatment.”
ترجمه:
«با این حال، ممکن است مشکل شما چیزی غیر از عفونت قارچی باشد. استفاده از داروی اشتباه میتواند تشخیص دقیق و درمان مناسب را به تأخیر بیندازد.»
عفونت واژن مکرر؛ چرا مدام برمیگردد؟
اگر عفونت واژن چند بار در سال تکرار شود یا بعد از درمان دوباره برگردد، باید علت اصلی بررسی شود. عود مکرر فقط با تکرار همان دارو حل نمیشود.
درمان ناقص یا تشخیص اشتباه
یکی از شایعترین دلایل برگشت علائم، کامل نکردن دوره درمان یا تشخیص اشتباه است. مثلاً ممکن است فرد تصور کند عفونت قارچی دارد، اما مشکل اصلی BV یا حساسیت باشد. در این حالت، مصرف داروی ضدقارچ مشکل را حل نمیکند.
دیابت کنترلنشده
دیابت کنترلنشده میتواند زمینه را برای عفونتهای قارچی مکرر فراهم کند. اگر عفونت قارچی مدام برمیگردد، بررسی قند خون میتواند ضروری باشد.
مصرف مکرر آنتیبیوتیک
مصرف زیاد یا غیرضروری آنتیبیوتیک ممکن است تعادل باکتریهای مفید واژن را تغییر دهد و احتمال عفونت قارچی را افزایش دهد. هر بار مصرف آنتیبیوتیک باید با تجویز پزشک باشد.
ضعف سیستم ایمنی
ضعف سیستم ایمنی، بیماریهای مزمن، مصرف برخی داروها یا استرس شدید میتواند احتمال عود عفونت را بیشتر کند. در موارد عفونتهای مکرر، پزشک ممکن است بررسیهای تکمیلی پیشنهاد دهد.
رابطه جنسی و عود علائم
در بعضی افراد، علائم بعد از رابطه جنسی بیشتر میشود. این موضوع میتواند به تغییر pH، حساسیت، خشکی، BV یا عفونتهای مقاربتی مربوط باشد. اگر علائم بعد از رابطه تکرار میشود، باید علت دقیق بررسی شود.
چه آزمایشهایی برای عفونت مکرر لازم است؟
پزشک ممکن است بسته به شرایط، موارد زیر را بررسی کند:
- بررسی ترشحات واژن
- تست pH
- کشت قارچ یا باکتری
- تست تریکومونیازیس
- تست کلامیدیا و سوزاک
- بررسی قند خون
- بررسی وضعیت هورمونی در موارد خاص
درمان خانگی عفونت واژن؛ چه چیزهایی واقعاً ایمنترند؟
درمان خانگی عفونت واژن باید با احتیاط انجام شود. هدف از مراقبت خانگی، کاهش تحریک و کمک به بهبود شرایط محیطی است؛ نه جایگزین کردن دارو یا درمان پزشکی.
کارهایی که میتوانند به کاهش علائم کمک کنند
برخی اقدامات ساده میتوانند تحریک را کمتر کنند:
- خشک نگه داشتن ناحیه تناسلی
- استفاده از لباس زیر نخی و آزاد
- تعویض لباس زیر بهصورت روزانه
- پرهیز از شویندههای معطر
- شستوشوی فقط قسمت خارجی با آب یا شوینده ملایم غیرمعطر
- تعویض سریع لباس خیس یا مایو
- استفاده از محصولات بهداشتی بدون عطر
- مصرف خوراکیهای پروبیوتیک در کنار رژیم متعادل
- کاهش مصرف قند در افرادی که عفونت قارچی مکرر دارند
این اقدامات ممکن است به کاهش تحریک و پیشگیری کمک کنند، اما اگر عفونت فعال وجود داشته باشد، معمولاً درمان اختصاصی لازم است.
درمانهایی که نباید خودسرانه انجام دهید
برخی روشهای خانگی ممکن است به بافت حساس واژن آسیب بزنند. از انجام این موارد خودداری کنید:
- گذاشتن سیر داخل واژن
- شستوشوی داخل واژن با سرکه
- مصرف خودسرانه جوش شیرین
- استفاده زیاد از آبنمک
- وارد کردن مواد گیاهی یا ناشناخته به واژن
- مصرف کپسول یا قرص ماریانا بدون نظر پزشک
- استفاده مکرر از دوش واژینال
این روشها ممکن است باعث سوختگی، خشکی، تحریک، تغییر pH، از بین رفتن باکتریهای مفید یا تشدید التهاب شوند.
آیا درمان خانگی جای دارو را میگیرد؟
خیر. درمان خانگی نمیتواند جایگزین درمان پزشکی شود، مخصوصاً اگر علائم شدید، مکرر، بدبو، همراه با ترشح سبز یا زرد، درد لگن، تب یا بارداری باشد. مراقبت خانگی فقط میتواند به کاهش تحریک کمک کند؛ اما درمان اصلی باید بر اساس نوع عفونت انتخاب شود.
قرص یا کپسول ماریانا برای عفونت واژن؛ مؤثر است یا خطرناک؟
قرص یا کپسول ماریانا یکی از محصولاتی است که در طب سنتی و تبلیغات غیررسمی برای مشکلات واژن مطرح میشود. اما درباره اثربخشی علمی آن برای درمان عفونت قارچی، عفونت باکتریایی یا تریکومونیازیس شواهد معتبر کافی وجود ندارد.
ماریانا چیست؟
ماریانا یک ترکیب گیاهی است که معمولاً با ادعای قابض بودن، کاهش ترشحات یا پاکسازی ناحیه تناسلی معرفی میشود. اما «کاهش موقت ترشح» با «درمان علت اصلی عفونت» تفاوت دارد. عفونت قارچی، BV یا تریکومونیازیس هرکدام عامل مشخص و درمان متفاوت دارند.
چرا ممکن است باعث خشکی، سوزش یا تحریک شود؟
ترکیبات قابض یا ناشناخته ممکن است رطوبت طبیعی واژن را کاهش دهند. خشکی بیش از حد میتواند باعث سوزش، درد، التهاب و آسیب بافتی شود. اگر محصول از منبع نامعتبر تهیه شده باشد یا ترکیبات آن دقیق مشخص نباشد، خطر حساسیت و تحریک بیشتر میشود.
آیا ماریانا عفونت قارچی یا باکتریایی را درمان میکند؟
بر اساس رویکرد پزشکی، درمان عفونت واژن باید بر اساس عامل بیماری انجام شود. اگر قارچ عامل عفونت باشد، درمان ضدقارچ لازم است. اگر BV باشد، معمولاً آنتیبیوتیک مناسب نیاز است. اگر تریکومونیازیس باشد، درمان دارویی و بررسی شریک جنسی ضروری است. ماریانا جایگزین این درمانها نیست.
چه زمانی باید مصرف را قطع کرد و به پزشک مراجعه کرد؟
اگر بعد از مصرف ماریانا یا هر محصول گیاهی دچار سوزش، خشکی، درد، خارش شدید، زخم، خونریزی، بدتر شدن ترشحات یا بوی بد شدید، مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
لیزر و پلاسما برای عفونت واژن؛ چه زمانی مطرح میشوند؟
لیزر و پلاسما در برخی تبلیغات بهعنوان روشهای نوین برای مشکلات واژن معرفی میشوند، اما باید توجه داشت که درمان اصلی عفونت واژن، تشخیص درست و درمان عامل عفونت است. این روشها نباید جایگزین درمان دارویی استاندارد شوند.
آیا لیزر درمان اصلی عفونت واژن است؟
خیر. لیزر درمان اصلی عفونت قارچی، BV یا تریکومونیازیس محسوب نمیشود. ممکن است در برخی شرایط خاص مانند مشکلات بافتی، خشکی یا آتروفی، پزشک درباره روشهای کمکی صحبت کند؛ اما برای عفونت فعال، ابتدا باید عامل عفونت مشخص و درمان مناسب انجام شود.
ACOG درباره لیزر و درمانهای انرژیمحور واژینال هشدار داده و اعلام کرده است که FDA درباره عوارض احتمالی مانند سوختگی واژن، اسکار، درد هنگام رابطه و درد طولانیمدت هشدار داده است.
پلاسما تراپی برای عفونتهای مقاوم؛ ادعاها و محدودیتها
پلاسما تراپی در برخی مراکز بهعنوان روش کمکی مطرح میشود، اما نباید بدون بررسی علمی، مجوز درمانی، تشخیص دقیق و نظر پزشک بهعنوان درمان قطعی معرفی شود. اگر عفونت مکرر دارید، ابتدا باید علت عود مشخص شود؛ مثلاً تشخیص اشتباه، دیابت، ضعف ایمنی، درمان ناقص یا عفونت مقاربتی.
چه کسانی ممکن است کاندید روشهای کمکی باشند؟
در برخی موارد خاص، پزشک ممکن است پس از بررسی کامل، درباره روشهای کمکی صحبت کند؛ مثلاً افرادی که:
- دچار خشکی یا آتروفی واژن هستند.
- درمانهای استاندارد برایشان کافی نبوده است.
- عفونت مکرر دارند و علتهای زمینهای بررسی شده است.
- مشکل بافتی یا التهاب مزمن دارند.
با این حال، تصمیمگیری باید کاملاً فردی و بر اساس معاینه باشد.
عوارض احتمالی و ضرورت انجام توسط پزشک متخصص
هر روش درمانی میتواند عوارض داشته باشد. لیزر، پلاسما یا هر روش انرژیمحور باید فقط توسط پزشک متخصص، با دستگاه معتبر، توضیح کامل درباره مزایا و عوارض و پس از تشخیص دقیق انجام شود. عبارتهایی مانند «درمان قطعی»، «بدون عارضه» یا «مناسب برای همه» در مورد این روشها قابل اعتماد نیستند.
راههای جلوگیری از عفونت واژن
پیشگیری از عفونت واژن همیشه ممکن نیست، اما با رعایت چند نکته ساده میتوان احتمال بروز یا عود آن را کمتر کرد.
انتخاب لباس زیر مناسب
لباس زیر نخی و آزاد به تهویه بهتر کمک میکند و رطوبت را کمتر نگه میدارد. بهتر است از لباس زیر تنگ، نایلونی یا مرطوب برای مدت طولانی استفاده نشود.
شستوشوی صحیح ناحیه تناسلی
برای شستوشوی ناحیه تناسلی، شستن قسمت خارجی کافی است. داخل واژن نیازی به شستوشو ندارد. استفاده از صابونهای قوی، محصولات معطر یا شستوشوی بیش از حد میتواند باعث تحریک شود.
چرا دوش واژینال مضر است؟
دوش واژینال میتواند تعادل باکتریهای مفید را به هم بزند و احتمال عفونت یا عود را بیشتر کند. واژن توانایی پاکسازی طبیعی دارد و شستوشوی داخلی آن معمولاً لازم نیست.
مراقبت بعد از رابطه جنسی
استفاده از کاندوم، رعایت بهداشت، پرهیز از محصولات معطر و توجه به علائم بعد از رابطه میتواند به کاهش خطر برخی عفونتها کمک کند. اگر بعد از رابطه مرتباً دچار بوی بد، سوزش یا ترشح غیرطبیعی میشوید، باید علت بررسی شود.
مراقبت بعد از استخر
بعد از استخر یا ورزش، لباس خیس را سریع عوض کنید. ماندن طولانی با مایو یا لباس ورزشی مرطوب میتواند رطوبت و گرما را افزایش دهد و زمینه تحریک یا رشد قارچ را فراهم کند.
نقش تغذیه و پروبیوتیکها
تغذیه متعادل، کنترل قند خون، مصرف کافی آب و استفاده از مواد غذایی پروبیوتیک ممکن است به سلامت عمومی و تعادل میکروبی بدن کمک کند. البته پروبیوتیکها جایگزین درمان عفونت فعال نیستند.
چکاپ دورهای زنان
اگر عفونت واژن مکرر دارید، باردار هستید، دیابت دارید یا علائم غیرعادی تجربه میکنید، چکاپ منظم زنان میتواند به تشخیص زودتر و درمان دقیقتر کمک کند.
چه زمانی باید برای عفونت واژن به پزشک مراجعه کرد؟
برخی علائم را نباید با درمان خانگی یا داروی خودسرانه مدیریت کرد.
اولین بار است علائم دارید
اگر اولین بار است که دچار خارش، سوزش، بوی بد یا ترشح غیرطبیعی شدهاید، بهتر است برای تشخیص نوع عفونت به متخصص زنان در اصفهان مراجعه کنید.
باردار هستید
در بارداری، درمان خودسرانه میتواند خطرناک باشد. هر نوع ترشح غیرطبیعی، خارش، بوی بد، درد یا خونریزی باید بررسی شود.
ترشح سبز، زرد، خونی یا بدبو دارید
ترشحات سبز، زرد، کفآلود، خونی یا بسیار بدبو ممکن است نشانه عفونت جدیتر یا بیماری مقاربتی باشد و نیاز به آزمایش دارد.
درد لگن، تب یا خونریزی دارید
درد لگن، تب، لرز یا خونریزی غیرعادی میتواند نشانه درگیری جدیتر باشد و باید سریعتر بررسی شود.
عفونت مدام برمیگردد
اگر علائم چند بار تکرار شده، باید علت عود مشخص شود. ممکن است درمان قبلی مناسب نبوده یا عامل زمینهای وجود داشته باشد.
درمان قبلی جواب نداده است
اگر بعد از مصرف دارو علائم بهتر نشده یا بدتر شدهاند، نباید خودسرانه داروی دیگری مصرف کنید. ممکن است نوع عفونت متفاوت باشد.
احتمال بیماری مقاربتی وجود دارد
اگر احتمال بیماری مقاربتی، رابطه محافظتنشده، ترشحات غیرطبیعی، زخم، درد لگن یا خونریزی وجود دارد، آزمایش و درمان تخصصی ضروری است.
عوارض درمان نکردن عفونت واژن
همه عفونتهای واژن خطرناک نیستند، اما بیتوجهی به علائم میتواند در برخی موارد باعث عوارض شود.
گسترش عفونت به دهانه رحم یا لگن
برخی عفونتها ممکن است از واژن به دهانه رحم یا اندامهای بالاتر گسترش پیدا کنند. این حالت میتواند باعث درد لگن، ترشحات غیرطبیعی، تب یا عوارض جدیتر شود.
افزایش ریسک بیماری التهابی لگن
برخی عفونتهای مقاربتی درماننشده میتوانند خطر بیماری التهابی لگن را افزایش دهند. این بیماری نیاز به درمان جدی دارد و در صورت تأخیر، ممکن است سلامت باروری را تحت تأثیر قرار دهد.
مشکلات بارداری در برخی عفونتها
برخی عفونتها در بارداری اهمیت بیشتری دارند و ممکن است با عوارضی برای مادر یا جنین همراه شوند. به همین دلیل، درمان در بارداری باید حتماً زیر نظر پزشک باشد.
درد رابطه و کاهش کیفیت زندگی
خارش، سوزش، خشکی، التهاب و درد هنگام رابطه میتواند کیفیت زندگی و آرامش فرد را تحت تأثیر قرار دهد. درمان درست معمولاً به بهبود سریعتر علائم کمک میکند.
عود مکرر و مزمن شدن علائم
اگر علت اصلی درمان نشود، علائم ممکن است بارها برگردند. عفونتهای مکرر نیاز به بررسی دقیقتر دارند و نباید فقط با مصرف تکراری دارو کنترل شوند.
جمعبندی
عفونت واژن یک مشکل شایع است، اما درمان آن باید دقیق و بر اساس علت انجام شود. خارش شدید و ترشح سفید پنیری بیشتر با عفونت قارچی دیده میشود؛ بوی ماهی و ترشح خاکستری بیشتر به نفع عفونت باکتریایی است؛ ترشح سبز، زرد یا کفآلود میتواند نشانه تریکومونیازیس یا عفونت جدیتر باشد. از طرف دیگر، خشکی، سوزش و درد رابطه بدون ترشح واضح ممکن است به علت آتروفی یا تحریک غیرعفونی باشد.
مهمترین نکته این است که بدون تشخیص، دارو یا درمان خانگی را شروع نکنید. اگر علائم شدید، مکرر، غیرعادی یا همراه با بارداری، درد لگن، تب، خونریزی یا احتمال بیماری مقاربتی هستند، مراجعه به کلینیک زنان در اصفهان بهترین و ایمنترین تصمیم است.
پرسشهای متداول
همه عفونتهای واژن مسری نیستند. عفونت قارچی و بسیاری از موارد BV معمولاً بیماری مقاربتی محسوب نمیشوند، اما رابطه جنسی میتواند در تغییر تعادل محیط واژن نقش داشته باشد. تریکومونیازیس یک عفونت مقاربتی است و نیاز به درمان همزمان شریک جنسی دارد.
بله. عفونت قارچی، تحریک غیرعفونی، خشکی واژن و حتی برخی موارد BV میتوانند بدون رابطه جنسی هم ایجاد شوند. عواملی مانند آنتیبیوتیک، تغییرات هورمونی، دیابت، ضعف ایمنی، شویندههای معطر و لباس تنگ میتوانند نقش داشته باشند.
عفونت واژن معمولاً بهطور مستقیم باعث عقب افتادن پریود نمیشود. اما استرس، بیماری، تغییرات هورمونی، بارداری یا عفونتهای شدیدتر میتوانند روی سیکل قاعدگی اثر بگذارند. اگر تأخیر پریود همراه با احتمال بارداری یا علائم غیرعادی است، باید بررسی شود.
بیشتر عفونتهای ساده واژن اگر بهموقع درمان شوند، معمولاً مانع بارداری نمیشوند. اما برخی عفونتهای درماننشده، مخصوصاً عفونتهای مقاربتی یا عفونتهایی که به لگن گسترش پیدا میکنند، ممکن است سلامت باروری را تحت تأثیر قرار دهند.
ترشح سفید، غلیظ و پنیری همراه با خارش شدید معمولاً بیشتر به نفع عفونت قارچی واژن است. با این حال، تشخیص قطعی باید با بررسی پزشک انجام شود، مخصوصاً اگر اولین بار است چنین علامتی دارید یا علائم مکرر شدهاند.
ترشح سبز یا زرد، مخصوصاً اگر کفآلود، بدبو یا همراه با درد باشد، میتواند نشانه تریکومونیازیس یا عفونتهای جدیتر باشد. این علامت نیاز به مراجعه پزشکی دارد.
بوی ماهی، مخصوصاً همراه با ترشح رقیق خاکستری یا سفید، بیشتر با عفونت باکتریایی واژن یا BV دیده میشود. درمان آن معمولاً با آنتیبیوتیک تجویزی انجام میشود.
اگر خارش خفیف است، از شویندههای معطر، لباس تنگ و رطوبت طولانیمدت پرهیز کنید. اما اگر خارش شدید، همراه با ترشح غیرطبیعی، سوزش، درد یا عود مکرر است، باید به پزشک مراجعه کنید. خارش میتواند علتهای مختلفی داشته باشد و درمان آن به علت بستگی دارد.
در عفونت قارچی معمولاً درمان شریک جنسی لازم نیست، مگر اینکه علائم داشته باشد. در تریکومونیازیس، درمان همزمان شریک جنسی ضروری است. در BV، تصمیم درباره بررسی یا درمان شریک جنسی در موارد خاص، بهویژه عود مکرر، باید با نظر پزشک باشد.
استفاده زیاد یا روزانه از ژلهای معطر یا شویندههای قوی میتواند pH طبیعی را تغییر دهد و باعث تحریک شود. برای بیشتر افراد، شستوشوی ملایم قسمت خارجی ناحیه تناسلی کافی است. داخل واژن نباید شسته شود.
مدت بهبود به نوع عفونت، شدت علائم و درمان انتخابشده بستگی دارد. برخی علائم با درمان مناسب طی چند روز بهتر میشوند، اما دوره دارو باید کامل شود. اگر علائم بهتر نشدند یا برگشتند، باید دوباره بررسی شوید.
در بارداری، درمان باید فقط با نظر پزشک انجام شود. برخی داروها در بارداری مجاز هستند و برخی مناسب نیستند. اگر باردار هستید و خارش، سوزش، ترشح غیرطبیعی یا بوی بد دارید، خوددرمانی نکنید.
خیر. وارد کردن سیر، سرکه، آبنمک غلیظ یا مواد خانگی به واژن میتواند باعث سوختگی، خشکی، تحریک، زخم یا بدتر شدن علائم شود. این روشها درمان علمی عفونت نیستند و ممکن است تشخیص و درمان درست را به تأخیر بیندازند.
بهترین راه، حفظ تعادل طبیعی واژن است: از دوش واژینال و شویندههای معطر پرهیز کنید، لباس زیر نخی بپوشید، ناحیه را خشک نگه دارید، لباس خیس را سریع عوض کنید، در رابطه جنسی از روش محافظتی مناسب استفاده کنید، قند خون را کنترل کنید و در صورت عفونتهای مکرر به پزشک مراجعه کنید.



